Phần lớn thời gian, ampli chỉ chạy ở mức… vài watt?! Vậy công suất ampli bao nhiêu watt là đủ?

Câu hỏi “loa cần ampli bao nhiêu watt?” là một trong những câu hỏi lâu đời nhất của thế giới hi-fi và đây cũng là câu hỏi khiến nhiều người chơi… mua ampli lớn hơn mức họ thực sự cần hay tệ hơn là nhanh chóng đổi chác ampli ngay sau đó.

Sự thật phũ phàng

Bạn có biết, có một sự thật không mấy dễ chịu là phần lớn thời gian, ampli chỉ chạy ở mức… vài watt?!

Vì sao lại như vậy? Hãy trở lại với một vài thông tin cơ bản: Với một đôi loa có độ nhạy khoảng 88 dB, nghĩa là 1 watt vào loa sẽ tạo ra ~88 dB SPL ở khoảng cách 1 m. Dễ dàng nhận thấy, khi đặt trong điều kiện nghe nhạc tại gia phổ biến (phòng nghe cỡ vừa, khoảng cách nghe 2-3 mét) và mức âm lượng thoải mái quanh 70–80 dB thì ngay cả những đôi loa độ nhạy trung bình cũng chỉ cần 1 watt hoặc ít hơn để đạt mức SPL đó.

Điều này có khiến bạn giật mình không??? Bởi nhiều audiophile đang sử dụng ampli 100, 200 hay thậm chí 500 watt và lẽ dĩ nhiên gần như không bao giờ họ chạm tới giới hạn công suất đó.

Vấn đề nằm ở đây: chúng ta quen đánh giá ampli bằng chỉ số watt, trong khi tai người lại nghe bằng cách hoàn toàn khác.

Công suất lớn không chỉ để “nghe to”

Vậy tai sao ampli công suất lớn vẫn tồn tại? Thực ra, công suất ampli lớn không phải vì dùng để nghe nhạc lớn, mà vì âm nhạc có độ động.

Trong những khoảnh khắc, tiếng trống, tiếng contrabass, tiếng fortissimo của dàn nhạc diễn tấu rất nhanh và rất mạnh. Nếu ampli không đủ công suất để mở rộng headroom, sẽ dễ gây nên hiện tượng âm thanh bị nén, méo tiếng hoặc tệ hơn là clipping.

Thêm vào đó, một ampli mạnh khi vận hành ở mức thấp, thường sẽ cho âm thanh sạch hơn, ổn định hơn cũng như khả năng kiểm soát loa tốt hơn, đặc biệt ở dải trầm

Đây mới chính là lý do vì sao nhiều hệ thống “nghe nhỏ” vẫn hưởng lợi rõ rệt từ ampli công suất lớn.

Hiểu hệ thống quan trọng hơn con số

Như đã thông tin chi tiết trong bài “Công suất không nói lên tất cả”, con số watt trên thân máy là thông tin chưa hoàn toàn đầy đủ, có rất nhiều những yếu tố khác thực sự quan trọng hơn như khả năng cấp dòng (current delivery), độ ổn định khi tải trở kháng thấp, kiểu mạch, khả năng cấp nguồn của ampli…

Trong nhiều trường hợp, việc đầu tư vào chất lượng ampli thường mang lại giá trị lớn hơn so với chạy theo watt. Đó là lý do, một ampli 30 watt nhưng thiết kế tốt, cấp dòng khỏe, hoàn toàn có thể chơi nhạc thuyết phục hơn một ampli 150 watt chỉ mạnh trên giấy.

Ở một góc độ nào đó, câu hỏi “cần bao nhiêu watt?” nên được thay bằng: “Hệ thống loa cần loại ampli nào để chơi nhạc thoải mái và tự nhiên nhất?” Và đó mới là tư duy chơi audio trưởng thành; thứ mà người chơi lâu năm thường chỉ nhận ra… sau vài lần đau đớn “trả học phí” đổi loa/ampli.