Universal Music vừa chính thức tái phát hành album The White Album vào ngày 9/11 vừa qua nhân dịp kỷ niệm 50 năm của ban nhạc huyền thoại The Beatles. Các thông tin về The White Album đã được bật mí trong cuộc họp báo ngày 1/10 với 2 nhân vật quan trọng là nhà sản xuất Giles Martin và George Martin. Ông Giles Martin là người trực tiếp tham gia sản xuất và tái phát hành cho The White Album, trong khi đó ông George Martin hầu như đã làm việc với tất cả những tác phẩm của The Beatles.

Ở lần tái phát hành này, The White Album được mix bởi nhà sản xuất Giles Martin và kỹ sư âm thanh Sam Okel của studiohuyền thoại The Abbey Road, hứa hẹn mang đến một cảm giác mới mẻ hơn so với các phiên bản remastered từng được ra mắt trước đây. Phiên bản Super Deluxe Edition ngoài ra còn được mix 5.1, có thêm bản demo “Escher Demo” độc quyền do chính nhà sản xuất George Martin cung cấp.

Dưới đây cuộc trao đổi với Giles Martin về quá trình tái phát hành The White Album.

Rất hân hạnh được đối thoại với ông. The White Album được tái phát hành vào thời điểm cuối năm chắc chắn sẽ là món quà lớn cho các fan của The Beatles. Đầu tiên xin ông chia sẻ về mục tiêu chính của mình khi quyết định tái phát hành album này?

Khi làm việc với những bản thu có lượng fan lớn, điều làm tôi cân nhắc và chú ý nhất chính là làm thế nào để truyền tải được những trải nghiệm mới cho người nghe mà không làm mất đi các giá trị vốn có của bản thu. The White Album tuy đã được ra mắt cách đây khá lâu tuy nhiên kỹ thuật thu âm lúc bấy giờ đã có những bước tiến triển rõ rệt, vì thế để “làm mới” nó là điều khá khó khăn và cần nhiều ý tưởng hơn. Do đó khi xử lý bản thu tôi luôn cố gắng giữ lại nhiều nhất cái “hồn” của tác phẩm và của The Beatles, hơn là làm lu mờ chúng bằng các kỹ thuật âm thanh hiện đại.

Phiên bản remastered đã từng được phát hành khá nhiều lần, nó có khác biệt gì so với đơn giản là remix lại?

Remaster và remix thực ra hoàn toàn khác nhau tuy nhiên ít người nhận ra được điều này. Ví dụ lúc trước Abbey Road Studios thường thu và lưu trữ những bản thu gốc lên băng từ ¼-tape, và khi sử dụng nhiều lần chúng sẽ bắt đầu giảm chất lượng. Album tái phát hành lần này sử dụng trực tiếp từ bản thu gốc nên sẽ cho chất lượng âm thanh tốt hơn rất nhiều. Điều này đôi khi cũng còn phụ thuộc vào “ký ức nghe” của một số thính giả nữa. Nếu họ đã quen nghe bản thu theo một cách mix nào đó thì có thể sẽ khó chấp nhận kiểu mix mới và đưa ra các nhận xét tiêu cực. Điều này nói chung không có gì là lạ và tôi đã từng nghe phê bình nhiều lần, dù đó chẳng phải là lỗi của mình (cười lớn). Với bản tái phát hành này, tôi quyết định cố gắng giữ cách mix nguyên bản nhất có thể.

Quá trình hậu kỳ cho The White Album có những phức tạp hay trở ngại nào không?

Tôi luôn cố gắng không lặp lại phong cách làm nhạc của mình mà thay vào đó là tìm tòi những hướng phát triển mới hơn, từ đó mang đến được sự mới lạ cho mỗi bản thu. Như nói trên, thay đổi quá nhiều trong bản thu sẽ làm người nghe cảm thấy khó chịu, trong khi đó nếu để nó nguyên bản hoàn toàn thì lại nghe rất nhàm chán. Anh sẽ không bao giờ bỏ tiền ra mua một album nếu đã biết được chính xác mình sẽ nghe gì, đúng không nào? The White Album được tôi xử lý theo phong cách rock ‘n’ roll nguyên bản với một số thêm thắt kỹ thuật hiện đại, cung cấp độ sống động cao hơn và làm âm thanh nghe “thật” hơn. Bản thu gốc dĩ nhiên đã là rất tuyệt vời rồi, đó cũng chính là mục tiêu để tôi càng phải làm hơn được nữa.

Độ chi tiết và sống động của các nhạc cụ trong album được thể hiện rất tốt, tôi có cảm tưởng rằng The Beatles đang chơi ngay trước mặt mình.

Tôi rất vui khi được anh nhận xét như vậy. Với kỹ thuật âm thanh hiện nay, chúng ta đủ sức hiệu chỉnh và “làm mới” hoàn toàn các bản thu ngày trước, tuy nhiên như vậy cũng có nghĩa là làm mất đi tính nguyên bản của chúng. Đây cũng là lý do vì sao các nhà sản xuất và kỹ sư âm thanh phải thật cẩn thận để tránh vô tình làm hỏng đi cái “hồn” của tác phẩm. Với The White Album, tôi cố gắng để phân tách thật tốt các tiếng guitar và trống cùng giọng hát, mang đến trải nghiệm trung thực nhất có thể khi thính giả thưởng thức.

Chất lượng bản thu được sử dụng trong phiên bản album tái phát hành lần này ra sao?

Khi hiệu chỉnh bằng phần mềm Pro Tools, tôi sử dụng chất lượng nhạc 96 kHz/24bit sau đó chuyển đổi sang xử lý trên máy Apogee Converter. Tôi lúc nào cũng có một bộ portable mang theo bên người để có thể sẵn sàng làm việc ở bất cứ đâu, nhất là ở những studio tôi mới đến lần đầu và không biết họ đang sử dụng những máy móc hay loa gì, hoặc bài trí phòng thu ra sao.

Ông có nhận xét gì về mảng thiết bị âm thanh dành cho người tiêu dùng hiện nay không?

Bản thân tôi chắc chắn luôn nhắm đến chất lượng âm thanh cao nhất có thể khi trải nghiệm, tuy nhiên cho nhu cầu đại trà thì điều này không quá cần thiết. Hiện nay ngay cả khi nghe radio AM, bạn vẫn có thể thưởng thức được chất lượng âm thanh rất tốt, hoàn toàn khác hẳn với kiểu tiếng “xì xì” như ngày xưa. Tuy nhiên nếu là người nghe có kinh nghiệm, bạn sẽ có thể dễ dàng nhận ra được những lỗi bài trí loa trong phòng và thay đổi nó, và việc này chính là thứ làm thú chơi âm thanh trở nên gây nghiện. Thêm một điểm nữa là nếu bạn đã chi quá nhiều tiền cho dàn âm thanh của mình thì “nghe dở” chắc chắn là điều không thể chấp nhận được.

Bản tái phát hành The White Album lần này còn được mix đa kênh 5.1 nữa phải không?

Đúng vậy, và điều này có thể nói là khó khăn nhất trong toàn quy trình xử lý album. Tôi đã rất cẩn thận để không phá hỏng cả tác phẩm. Khi mix surround, điều quan trọng nhất là phải chú ý đến môi trường âm thanh xung quanh đồng thời còn phải hình dung được nếu là The Beatles thì họ sẽ chơi như thế nào. Sẽ là một thành công lớn nếu bản mix có thể khiến người nghe hòa mình vào không khí của tác phẩm.

Bản tái phát hành cho The White Album sẽ được phân phối qua CD, Hi-Res và Analog Record. Theo ông định dạng nào là phù hợp nhất?

Câu hỏi này khá khó đây. Bản thân tôi khi mix nhạc luôn thực hiện bằng Pro Tools và chưa bao giờ sử dụng trực tiếp các định dạng analog, do đó chất âm của các bản mix mà tôi sản xuất thường thiên về khía cạnh “digital” hơn, hay nói cách khác là “lạnh” và máy móc hơn chứ không ấm áp như analog. Theo suy nghĩ của tôi, cả định dạng analog và digital đều có những điểm hay khác nhau và thính giả sẽ chọn cho mình cái nào phù hợp nhất.