Giữa những năm 1990, tôi được một người chú rủ đi nghe tại nhà của một người chơi nhạc hi-end ở Sài Gòn. Ông bảo tôi: “Chủ nhà sở hữu một cặp loa có kiểu dáng mỏng như bức tranh đấy! Nghe tuyệt lắm”. Nghe xong tôi mắt tròn mắt dẹt ngạc nhiên vì không thể tưởng nổi loa có kiểu dáng như thế sao cho ra chất âm hay được. Vì thế tôi đã rất háo hức để biết đó là loại loa gì, và sau khi tận mắt chứng kiến, tôi thực sự bất ngờ về kiểu dáng cũng như chất âm của cặp loa này. Đây là cặp MartinLogan CLS II xuất xứ từ Mỹ và từng giành được rất nhiều lời tán thưởng bởi nó là loa thuần tĩnh điện đầu tiên của hãng. Loa này có đáp tần 45Hz – 19kHz và được bán với giá 2.500 USD/cặp ở thời điểm ra mắt (năm 1989).

Vừa qua, tôi lại có dịp được nhà phân phối của MartinLogan tại Việt Nam “rủ rê” nghe cặp loa tĩnh điện MartinLogan Expression ESL 13A. Hãng cho biết cặp loa này là một phần của dòng Masterpiece Series, với giá bán cũng khá cạnh tranh (khoảng hơn 440 triệu đồng/cặp) và đây cũng là một trong những model rất thành công hiện nay của MartinLogan.

Kiểu dáng thiết kế kỹ thuật

Đầu tiên, có thể thấy các yếu tố quen thuộc độc quyền của loa tĩnh điện MartinLogan cổ điển trên Expression ESL 13A. Đó là Công nghệ stator MicroPerf tiên tiến, cho phép bề mặt phát âm của màng tĩnh điện lộ ra gần gấp đôi so với màng tĩnh điện truyền thống có cùng kích thước. Màng tĩnh điện được gia cố bằng các miếng đệm ClearSpar™ chắc chắn, giữ độ căng chính xác cho màng tĩnh điện mà không che khuất thiết kế nhìn xuyên thấu rất đẹp mắt. Ngoài ra, cộng thêm thiết kế tấm lưới tĩnh điện AirFrame™ Blade, Expression ESL 13A có được một bố cục mạnh mẽ tạo nên sự kết nối hài hòa giữa tấm tĩnh điện và thùng loa trầm bên dưới. Chiều cao tổng thể của Expression ESL 13A là 156 cm với trọng lượng 46,8 kg.

Về phần loa trầm, lấy cảm hứng từ thiết kế đột phá của chính mình, MartinLogan đã phát triển lại phần loa trầm Expression ESL 13A, được cung cấp năng lượng bởi bộ khuếch đại kép Class-D có công suất 300 watt hoàn toàn mới, và được điều khiển bởi vi xử lý 24-Bit Vojtko™ DSP Engine và ARC™ (Anthem Room Correction). Loa trầm sử dụng hai loa màng nhôm kích thước 10 inch có độ méo thấp được cắt bằng laser, đặt trong các buồng nhỏ gọn độc lập và khép kín. Với logic chuyển pha thông minh, loa có thể giảm thiểu sự dội âm trầm của tường ngược lại phòng nghe. Đây chính là một nét mới của MartinLogan nhằm cải thiện trải nghiệm nghe của bạn trong bất kỳ căn phòng nào.

Mang âm thanh phòng kiểm âm về chính căn phòng của bạn

Trong phòng kiểm âm, các kỹ sư của MartinLogan hướng đến âm thanh trung thực nhất. Tuy vậy, bên ngoài phòng thí nghiệm, có một ẩn số mà các kỹ sư của hãng không bao giờ có thể tính toán hết được, đó chính phòng nghe của bạn. Kích thước và hình dạng độc đáo của không gian nghe của mỗi người (bao gồm kích thước, hình dạng đồ vật trong phòng) có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sóng âm trầm, ảnh hưởng lớn đến hiệu suất tổng thể của loa.

Vì thế Expression ESL 13A đã được tích hợp công nghệ Anthem Room Correction (ARC) độc quyền của Anthem. Bằng cách sử dụng thuật toán ARC để kiểm soát tần số thấp đầu ra của bộ đôi woofer và đưa ra những hiệu chỉnh giúp tối ưu trầm và đặc biệt hơn nữa là mang lại dải tần số tuyến tính đồng nhất giữa trầm và dải tần tái tạo từ loa mành tĩnh điện. Người dùng sẽ được trải nghiệm hiệu suất ngang với phòng kiểm âm của MartinLogan. Chức năng ARC sẽ đo đầu ra âm thanh tần số thấp trong phòng của bạn và so sánh nó vớicác đường cong phản ứng tối ưu khi  đã tính toán ảnh hưởng của không gian. Các thuật toán tiên tiến của ARC sau đó loại bỏ các ảnh hưởng tiêu cực, chỉ để lại tiêu chuẩn lý tưởng, hiệu suất âm trầm tự nhiên hơn và hòa quyện tối ưu với âm thanh tái tạo từ loa mành, tạo nên một dải tần đồng nhất về pha và đáp tuyến đẹp.

Công nghệ loa trầm độc đáo

Ngoài ra, dải trầm của Expression ESL 13A còn được tích hợp Công nghệ bass PoweredForce Forward kết hợp hai cải tiến âm thanh của MartinLogan: đó là PoweredForce (cho phép các thùng loa nhỏ tạo ra chính xác lượng lớn âm trầm) và ForceForward (giúp giảm đáng kể các phản xạ âm trầm của tường phía trước). Công nghệ PoweredForce Forward sẽ giúp người sử dụng có được sự linh hoạt hơn về vị trí đặt loa và tăng cường độ trung thực từ nguồn âm thanh của bạn. Hãng khuyến cáo người dùng nên đặt loa xa tường có khoảng cách lớn hơn đường kính của loa trầm (với Expression ESL 13Alà 10 inch, khoảng 25,4 cm). Ngoài ra, do tính chất lưỡng cực, các tấm tĩnh điện hoạt  động tốt nhất khi được đặt cách tường ít nhất 76 cm trở lên. Đây là khoảng cách lý tưởng cho mặt trước của gần như bất kỳ loa cao cấp nào, bất kể công nghệ củ loa.

Để gắn kết màng loa tĩnh điện và thùng loa bass, MartinLogan sử dụng cấu trúc AirFrame Blade được cải tiến của chính hãng. Cấu trúc này được chế tạo chính xác từ hợp kim nhôm ép đùn chuẩn hàng không vũ trụ, vật liệu này cùng quy trình sản xuất độc quyền đã giúp màng tĩnh điện cực kỳ vững chắc và hạn chế được các rung nội và ngoại chấn hiệu quả. Vì thế, AirFrame Blade giúp tăng cường âm hình, nâng cao chi tiết âm thanh ở tần số thấp đồng thời tăng độ chính xác và hiệu quả của loa.

Phần quan trọng không kém trong thiết kế của tất cả các dòng loa là bộ phân tần cũng được MartinLogan quan tâm đặc biệt. Hãng sử dụng công nghệ Vojtko Voiced tiên tiến trong Expression ESL 13A nhằm mang đến âm trung rõ ràng. Được chế tạo cẩn thận bằng tay, chỉ sử dụng các tụ điện polypropylen và cuộn cảm lõi không khí tốt nhất, bộ phân tầng sử dụng cấu trúc liên kết Vojtko độc quyền của MartinLogan để điều chỉnh độ méo thấp và tích hợp màng tĩnh điện ESL liền mạch, giúp bảo toàn tín hiệu âm thanh ngay cả khi nguồn phát cho ra tín hiệu âm thanh nhỏ nhất. Cọc đấu dây loa của Expression ESL 13A cũng dùng loại caocấp của hãng WBT, chất liệu bằng đồng nguyên chất  có tính dẫn điện cao và không có các hiệu ứng “dòng diện xoáy”.

Kiểm âm

Nhằm giúp Expression ESL 13A phát huy tối đa khả năng trình diễn của mình, chúng tôi ghép đôi loa này với ampli công suất và preamp STR đều của hãng Anthem (Canada), bởi chiếc preamp STR cũng được tích hợp tính năng cân chỉnh chức năng ARC riêng.

Trải nghiệm âm thanh

Mở đầu bằng bản Carmen Habanera Fantasia trong đĩa test The Producer’s Choice! I của hãng FIM, Expression ESL 13A đã đem đến cho chúng tôi quá nhiều bất ngờ khi tạo ra một âm trường rất rộng, như một sân khấu thật. Tiếng bộ gõ trong bản thu âm tuy hòa quyện với bộ đàn dây nhưng không hề dính tiếng mà vẫn chi tiết, rõ từng nốt một, nghe cứ như một dòng chảy đuổi bắt không ngừng nghỉ. Dải trầm từ thùng bass của Expression ESL 13A cũng xuống rất sâu và gọn chứ không hề ồn gây mệt như các thùng loa sub trong các bộ dàn 5.1 dùng để xem phim.

Chuyển qua bản Hallelujah của nhà soạn nhạc đại tài Handel do dàn nhạc Swedish Radio Symphony Orchestra trình diễn, chúng tôi càng ngạc nhiên hơn trước khả năng tái tạo âm thanh hoành tráng của Expression ESL 13A. Dàn đồng ca cất lên tiếng Hallelujah cao vút hòa cùng tiếng bộ kèn và bộ dây trong dàn nhạc giao hưởng đã tạo thành một sân khấu live thực sự. Đoạn cao trào giữa bản nhạc, tiếng bè nữ cao và nam trầm đuổi bắt nhau khiến ý nghĩa của bản nhạc càng trở nên thực chất là bài ngợi ca thượng đế thường được hát trong ngày lễ Phục sinh. Do đã từng được nghe live bài này do các nhạc công và ca sĩ của Nhạc viện TP.HCM trình diễn, nên tôi càng ấn tượng với màn trình diễn mà Expression ESL 13A đem lại.

Chúng tôi chuyển sang test chức năng ARC mà hãng luôn nhấn mạnh tính năng ưu việt khi sử dụng đôi loa này. Khi mở chức năng này trên chiếc preamp STR Anthem, trong bản The man you were do Shirley Horn trình bày trong đĩa “thuốc” Musique của hãng Triangle, tiếng trầm của bản nhạc trở nên gọn lại so với khi tắt ARC. Tiếng mid và treble trở nên mượt hơn,giảm những chi tiết bị sáng do âm phản xạ và đặc biệt vị trình khẩu hình âm của ca sĩ được đinh vị tốt hơn (xét cụ thể ở điều kiện phòng thử Test Lab của Nghe Nhìn Việt Nam). Tuy nhiên, tiếng “leng keng” của dải cao sẽ giảm chút đỉnh và âm hình cũng như không gian của bản nhạc sẽ bị thu hẹp chút ít. Nhưng theo quan điểm cá nhân, tôi vẫn thích dùng chức năng ARC hơn vì chất âm mà nó tạo ra lôi luốn hơn khi không dùng.

Kết luận

Cùng với thời gian, sự tiến bộ về phát triển khoa học kỹ thuật đã giúp MartinLogan ngày càng hoàn thiện mình hơn. Với việc tối ưu những chi tiết nhỏ nhất của đôi loa cùng với ưu thế sở hữu công nghệ tối ưu âm học phòng nghe ARC, MartinLogan đã giảm bớt gánh nặng cho người chơi, tạo ra một liên kết tốt từ bộ khuếch đại đến bảng tĩnh điện và loa trầm trong mọi điều kiện set-up. Expression ESL 13A đã tạo ra âm thanh có độ tinh khiết, chính xác, rõ ràng và rộng mở. Nó có thể kiểm soát gần như hoàn toàn nguồn tín hiệu vào và ra đồng thời vẽ nên một bức tranh gốc về hiệu suất âm thanh giống như thật. Rõ ràng so với chất lượng âm thanh mà chúng tôi được trải nghiệm, mức giá của MartinLogan Expression ESL 13A là rất cạnh tranh.

Thông tin nhà phân phối

• Nhà phân phối chính thức MartinLogan: The Experts Group
• Địa chỉ: 45 Lê Thánh Tôn, Quận 1, TP.HCM
• Facebook: Paradigm, MartinLogan, Anthem Vietnam

Nguồn: Nghe Nhìn Việt Nam/Quốc Bảo

Thiết bị duy nhất cho mọi nhu cầu về nguồn nhạc số

Cho đến thời điểm hiện tại, người chơi nhạc số chưa thể hoàn toàn dứt hẳn chiếc máy tính, ít nhất là trong hai trường hợp RIP nhạc từ CD và chỉnh sửa thông tin metadata của file nhạc. Việc RIP CD từ máy tính đặt ra rất nhiều vấn đề liên quan đến chất lượng, độ chuẩn của file nhạc được sao chép. Từ việc lựa chọn phần mềm RIP nhạc (vốn là chủ đề tranh cãi không có điểm dừng trên các diễn đàn computer audiophile) cho đến tối ưu phần cứng như chọn ổ ghi tốc độ thấp chất lượng cao, chống rung tốt hay như chống nhiễu bộ nguồn máy tính. Các vấn đề trên đã được Harry Lee (CEO) và các nhà thiết kế của Aurender nghiên cứu từ nhiều năm nay, và sự ra đời của Aurender Content Server ACS10 vào tháng 10 năm 2018 tại triển lãm RMAF (Mỹ) là lời giải hoàn hảo cho việc cắt hoàn toàn mối liên hệ giữa máy tính PC trong một hệ thống hi-end audio.

Với Aurender ACS10, Harry Lee mong muốn mang lại một thiết bị duy nhất với công năng hoàn thiện kết hợp streamer, đầu RIP CD, ổ lưu trữ cho người chơi nhạc số nhưng vẫn đảm bảo được khả năng quản lí và thao tác  đơn giản nhất. Việc RIP CD chỉ với duy nhất một thao tác, appcho phép hiệu chỉnh thông tin track nhạc vàhoàn toàn  có thể đồng bộ cùng các thiết bị music server khác trong hệ sinh thái Aurender.

Thiết kế và cấu tạo

Tương tự như các sản phẩm khác của Aurender, ACS10 được thiết kế theo tiêu chuẩn của một thiết bị hi-end cao cấp với phần chassis gia công CNC chính xác cao và tối ưu rung chấn. Thiết bị music server của Aurender có độ hoàn thiện và design theo chúng tôi đánh giá là thân thiện nhất với audiophiles, có thể bố trí “khớp” với các thiết bị hi-end trong cùng một kệ máy. Mặt trước, nắp lưng, đáy của ACS10 đều là những tấm nhôm rất dày, tạo nên bộ khung rất chắc chắn, trọng lượng máy cũng nặng lên đến trên 12kg. Thiết kế mặt máy trật tự, tinh gọn luôn là điểm cộng của các thiết bị máy chủ nhạc số của Aurender và ACS10 cũng theo “gout” như vậy. Máy có thiết kế mặt đơn giản,  nút nguồn, màn hình kết hợp lồng 4 nút chức năng trong cùng một cửa sổ bố trí bên trái, bên phải là nơi chứa ổ ghi và cổng kết nối USB. Màn hình của ACS10 có kích thước 4in IPS LCD cho góc nhìn rộng và đủ lớn cho việc hiển thị hình ảnh và thông tin album. Thay vì khắc vẽ trên mặt nhôm của máy, nhà sản xuất dành một cột phải của màn hình để hiện thị chức năng của 4 nút điều khiển.

Ngoài ổ ghi SSD làm bộ nhớ đệm có dung lượng 240GB, Aurender ACS10 trang bị bộ đôi ổ cứng HDD 3.5’” loại Western Digital Red với mức 8, 16TB, riêng phiên bản lưu trữ lớn nhất có ổ cứng lên đến 24TB, dùng 2 ổ đôi 12TB của Western Digital Gold (ổ SSD 480GB). Để đảm bảo an toàn dữ liệu, nhà sản xuất thiết lập bộ đôi ổ cứng chạy ở chế độ RAID 1, tức sao chép và back up dữ liệu song song 2 ổ. Tuy nhiên, nếu người dùng muốn tận dụng hết dung lượng ổ cứng vẫn có thể gở bỡ thiết lập RAID và sao chép như thông thường. Aurender ACS10 sở hữu bo mạch chủ nền FPGA có hiệu năng cao nhất hiện nay và được hãng thiết kế tối ưu cho nhu cầu nghe nhạc gồm các  tùy chỉnh cắt nhiễu điện từ trường bằng cách sắp xếp, loại bỏ những thành phần không cần thiết cũng như nâng cấp các linh kiện đảm bảo độ chính xác tốt nhất.

Đặc biệt, do tích hợp tính năng RIP đĩa nên ACS10 cần được cấp nguồn liên tục không gián đoạn trong quá trình  chuyển dữ liệu số từ CD vào ổcứng. Thay vì phải trang bị các bộ lưu điện bênngoài, Aurender tích hợp ngay bên trong máy một bộ lưu trữ UPS mini sử dụng các siêu tụ giúp ACS10 có thể giải quyết triệt để các hỏng hóc có thể xảy ra do mất điện nguồn đột ngột.

Về mặt kết nối, ACS10 sở hữu cổng USB Data 2.0 ở phía trước, 1 cổng USB Data 3.0 ở phía sau cùng kết nối output USB Audio 2.0. Riêng cổng kết nối này có thiết kế khác hẳn về mặt cơ khí để đảm bảo tiếp xúc vật lý và tránh nhiễu với đầu dây cáp USB và bọc chống nhiễu 2 lớp tránh các tác nhân xâm nhập của điện từ trường và sóng không dây bên ngoài. Aurender ACS10 trang bị đến 3 cổng LAN 1Gbps hỗ trợ tính năng switch, trong đó cổng kết nối internet LAN chính được chống nhiễu 2 lớp. Việc trang bị 3 cổng LAN một lần nữa cho thấy tầm nhìn khác biệt của CEO Harry Lee trong thiết kế các thiết bị computer audiophile. Chúng ta sẽ bàn đến ưu điểm của bộ LAN switch này trong phần trải nghiệm thiết bị.

Phần mềm quản lý – ưu điểm tạo nên sự khác biệt của Aurender ACS10

Aurender ACS10 sở hữu phần cứng được thiết kế tối ưu gần như mọi mặt từ chassis, điện nguồn, bo mạch chủ, bộ cơ, cổng kết nối… , tuy nhiên, chính phần mềm quản lí trực quan, thông minh mới tạo nên một thiết kế thật sự hoàn thiện, giúp audiophile có được một thiết bị đa chức năng kết hợp music server, thư viện lưu trữ cùng tính năng RIP CD mà không cần sự trợ giúp của máy tính.

Thay vì đơn giản dùng các thao tác trực tiếp trên thiết bị như các thiết bị audio có tích hợp tính năng RIP CD trên thị trường, Aurender viết riêng một ứng dụng ACS Manager Companion App cho phép người dùng có thể tương tác dễ dàng và trực quan hơn trên iPad thay vì phải vật lộn với các tầng lớp menu của máy. Ứng dụng này ngoài việc hỗ trợ các tính năng và tùy chọn cấu hình máy, thiết lập RIP CD, hiệu chỉnh thông tin metadata, đồng thời kiêm luôn việc sao chép các thư viện nhạc từ ngoài vào như ổ cứng, ổ NAS và đồng bộ dữ liệu nhạc giữa các thiết bị cùng hệ sinh thái Aurender (qua kết nối mạng LAN). Cho đến thời điểm hiện tại, Aurender ACS10 là đầu music server tích hợp tính năng RIP gần như duy nhất trên thị trường có hỗ trợ tương tác trực quan qua ứng dụng app mà không cần chạm đến menu thiết bị.

Trải nghiệm thiết bị

Từng sử dụng nhiều đầu music server tích hợp tính năng RIP CD, nhưng đến khi trải nghiệm Aurender ACS10 chúng tôi mới thực sự cảm nhận được sự thân thiện của thiết bị qua thao tác cực kỳ đơn giản, trực quan. Với Aurender ACS10, để RIP 1 CD bạn chỉ cần thực hiện duy nhất một thao tác là mở khay và cho đĩa vào. Nội dung CD sẽ tự động được RIP vào ổ cứng, đồng thời cập nhận metadata tức thì. Ở thiết lập mặc định, ACS10 sẽ RIP nhạc ở dạng file WAV. Với ứng dụng ACS Manager App đã cài đặt trên iPad, bạn có thể thay đổi nhanh chóng các tùy chọn ở mục RIP bao gồm định dạng thay thế (AIFF hoặc FLAC), tốc độ ghi, tự động mở khay đĩa khi hoàn tất RIP, các tùy chọn nếu đĩa RIP bị trùng… Tất nhiên, chúng ta không thể dùng ổ ghi này để đọc tín hiệu trực tiếp từ CD như một CD Player vì Aurender đã cấu hình các thông số tối ưu bit-perfect.

Trong nội dung bài viết này chúng tôi không đề cập đến tính năng streaming của ACS10 mà chỉ muốn nhắc lại hai ưu điểm chung của Music Server Aurender đó là cho phép lưu các file nhạc đã phát trọng bộ nhớ đệm SSD giúp ổ cứng có thể “nghỉ ngơi” nhiều hơn và khả năng chọn bài nhanh hơn hẳn so với giao thức kéo dữ liệu UPNP/ DLNA thông thường. Đối với tính năng lưu trữ nguồn nhạc số, Aurender ACS10 có dung lượng tối đa lên đến 24TB, tuy nhiên tốt nhất chúng ta nên chọn cấu hình ổ cứng đôi lưu trữ và back-up song song theo tiêu chuẩn RAID I (mặc định). Ứng ụng ACS Manager tiếp tục cho thấy ưu điểm của mình trong việc chép và quản lý thư viện nhạc. Chúng tôi tiến hành việc chép dữ liệu từ ổ cứng NAS vào ổ cứng của ACS10 với thao tác không thể đơn giản hơn. ACS Manager cho phép thực hiện tác vụ quản lý file gồm Copy/Move/Delete từ folder nguồn cho đến folder đích, không khác gì thao tác trên một máy tính PC.

Như đã đề cập bên trên việc trang bị bộ 3 cổng LAN với tính năng Ethernet Switching là một ưu điểm cực hay và hữu ích của Aurender ACS10. Đối với một hệ thống hi-end, việc đi 1 dây cáp Ethernet chuẩn vào hệ thống đã là rất phiền toái, trường hợp bạn sử dụng 2 hoặc 3 thiết bị trong cùng một bộ dàn đều cần cắm dây LAN là vô cùng rắc rối, trong khi các bộ Switch bên ngoài không đảm bảo chất lượng và thậm chí gây nhiễu ngược lên các thiết bị nguồn âm. ACS10 sẽ giải quyết tốt vấn đề này, người dùng chỉ cần kết nối dây LAN chính vào máy, tín hiệu Ethernet sẽ được cách li nhiễu 2 lớp bằng công nghệ riêng của Aurender, các thiết bị còn lại trong hệ thống (ví dụ một đầu Music Server kết hợp USB DAC hay đầu phát CD tích hợp streaming) sẽ được kết nối với nguồn Ethernet “sạch” qua một trong hai cổng LAN còn lại của máy.

Kết luận

Aurender ACS10 là một thiết bị được mong chờ từ lâu, đảm bảo gần như mọi tiêu chí về phần cứng, phần mềm, thao tác thân thiện… để xứng đáng trở thành một thiết bị nguồn âm số duy nhất có khả năng xử lý tất cả các tác vụ liên quan đến computer audio trong một hệ thống hi-end audio. Việc được thiết kế riêng một ứng dụng app với những tính năng quản lý đơn giản, thân thiện với audiophiles, hầu hết là những người không am hiểu nhiều về kiến thức IT, là một điểm cộng giúp Aurender ACS10 đạt điểm bình chọn 5 sao.

Nguồn: Nghe Nhìn Việt Nam/Bách Cương