Sumiko – Hifi Việt Nam – Mạng xã hội kiến thức nghe nhìn

“Cẩm nang” mâm đĩa than dành cho người mới ( Phần 1)

Bảo Ngọc — Fri, 27 Nov 2020 05:38:57 +0000

Analog nói chung và đĩa than nói riêng đang dần quay trở lại với giới Audiophile, khi các thương hiệu nổi danh về analog như Pro-Ject, Sumiko, Ortofon, hay Brinkmann,…đã mang đến các sản phẩm ở nhiều phân khúc khác nhau từ nhập môn đến cao cấp, mở ra vô vàn trải nghiệm đậm chất cổ điển cho các tín đồ âm thanh. Không giống như những thiết bị âm thanh thông thường, người chơi khi sử dụng mâm đĩa than các khía cạnh khác nhau để có thể mang đến khả năng tái tạo bản thu một cách chính xác và chi tiết nhất. Như vậy, có những thông tin và yếu tố gì người chơi cần biết để chuẩn bị bước vào “cuộc chơi đĩa than” đầy hấp dẫn này?

PHẦN 1: MÂM ĐĨA THAN

Mâm đĩa than (Turntable) đóng vai trò là một nguồn phát trong hệ thống âm thanh, và được thiết kế dành riêng cho nguồn nhạc Analog từ đĩa than (còn gọi là đĩa Vinyl hay đĩa LP). Mâm đĩa than có nhiệm vụ đọc những tín hiệu được ghi lại trên những rãnh nhỏ trên mặt đĩa, chuyển đổi chúng thành tín hiệu điện và chuyển chúng đến Phono Stage và Ampli. Cấu tạo của mâm đĩa than bao gồm một Platter ( thớt đặt đĩa than), được nối với một cây trụ (Shaft) nằm trong một ổ xoay. Platter sẽ thường được làm bằng nhôm, và có một độ nặng nhất định (thường là từ 3 – 5 kg) để đảm bảo độ mượt mà và ổn định khi hoạt động. Trụ và Platter sẽ xoay trên một bạc đạn (Bearings) nằm dưới đáy trụ và hoạt động nhờ vào mô – tơ hoặc dây cu – roa (belt), và cuối cùng là phần vỏ máy (Plinth).

CÁC LOẠI MÂM ĐĨA THAN:

1. PHÂN LOẠI THEO CƠ CHẾ TRUYỀN ĐỘNG:

Truyền động bằng dây đai (Belt):

Hệ thống này được sử dụng khá rộng rãi ở hầu hết các mâm đĩa than trên thị trường hiện nay, đặc biệt ở phân khúc High – end. Hệ thống bao gồm một mô tơ xoay và một sợi dây đai bao bọc xung quanh phần rìa ngoài của Platter, hoặc là phần phía trong của Platter nếu là Platter 2 mảnh. Ưu thế của các mâm đĩa than sử dụng cơ chế này chính là hệ thống chính sẽ được cách lí khỏi những chuyển động của mô tơ, giúp tránh khỏi độ nhiễu do mô tơ tạo nên khi hoạt động. Ngoài ra, tốc độ quay khi sử dụng hệ thống dây đai cũng sẽ nhất quán và ổn định hơn, giúp cho người dùng có thể nghe được cao độ của bản nhạc một cách chính xác như đã ghi.

Truyền động trực tiếp:

Với hệ thống truyền động trực tiếp, việc chống nhiễu sẽ khó khăn hơn nhiều khi mà một mô tơ xoay được đặt trực tiếp phía dưới Platter. Điều này cũng khiến cho hệ thống truyền động bằng dây đai thông dụng hơn trong giới Audiophile. Tuy nhiên, các mâm đĩa than sử dụng hệ thống truyền động này được giới DJ ưa chuộng hơn, khi có tốc độ xoay nhanh hơn nhiều so với truyền động bằng dây đai.

Truyền động bằng bánh xe đệm:

Hệ thống này thường được sử dụng ở những mẫu mâm đĩa than trong thập niên 50, 60. Theo đó, hệ thống sử dụng một chiếc bánh xe bằng cao su cọ sát vào phía trong của Platter để xoay chúng. Hiện nay, có rất ít mâm đĩa than sử dụng cơ chế này do mang nhiều nhược điểm của cả 2 cơ chế truyền động phía trên.

2. PHÂN LOẠI THEO CHẾ ĐỘ:

Chế độ tự động hoàn toàn:

Nếu là một người chơi nhập môn hoặc không muốn thao tác quá nhiều, mâm đĩa than với hệ thống tự động hoàn toàn là một lựa chọn tối ưu. Gần như tất cả những thao tác cần thiết như khởi động nâng tay cần, điều chỉnh tốc độ xoay đều được tích hợp vào những nút bấm, mang lại sự tiện lợi đến với người dùng. Đồng thời, thiết bị cũng sẽ tự động dừng và trả tay cần về vị trí cũ khi bản nhạc kết thúc, giúp cho người dùng không phải lo lắng về vấn đề này.

Chế độ bán tự động:

Hệ thống bán tự động cho phép mâm đĩa than tự động dừng và trả tay cần về vị trí cũ khi bản nhạc kết thúc. Ngoài ra, các thao tác khác người dùng sẽ phải tự điều chỉnh và thực hiện.

Chế độ thủ công:

Đa số những mâm đĩa than thông dụng hiện nay đều mang chế độ thủ công. Nghĩa là, người dùng sẽ tự mình thực hiện những thao tác như điều chỉnh tốc độ, đặt tay cần vào đĩa, và sau khi bản nhạc kết thúc thì lấy ra và đưa về vị trí cũ. Vậy, tại sao những mâm đĩa than đều sử dụng chế độ thủ công? Theo đó, các chế độ khác phải mang rất nhiều linh kiện và các cơ chế máy móc, từ đó sẽ làm tăng thêm ma sát cho tay cần, dẫn đến chất lượng âm thanh bị ảnh hưởng nặng nề. Ngoài ra, các bộ phận này cũng làm tăng thêm chi phí mà không thể cải thiện được âm thanh được tái tạo, thậm chí còn làm giảm hiệu suất hoạt động của mâm đĩa.

Nguồn: Đông Thành- Hòa Phúc

Đĩa than – Sự Trở Lại Của Một Thời Hoàng Kim

Nam Bình — Wed, 12 Aug 2020 05:03:22 +0000

Có thể nói, “thú chơi” đĩa than ở Việt Nam đã trải qua nhiều thăng trầm từ những ngày đầu phát triển thịnh vượng; thậm chí “từ chỗ vô giá thành ra… vô giá trị”. Tuy vậy, dẫu trong thời kì suy thoái khi nhạc số, nhạc digital lên ngôi, thì ở đâu đó trên mảnh đất hình chữ S này, vẫn có những người lựa chọn đắm mình trong âm thanh xưa cũ của đĩa than. Họ chưa từng biến mất, mà như những “ẩn sĩ” âm thầm gìn giữ và bảo tồn thú vui từng được cho là “lỗi thời” này, như thể họ biết rằng, “thú chơi” đĩa than, một lần nữa sẽ quay trở lại.

NẶNG LÒNG VỚI CHẤT ÂM:

Nhớ lại thời thập niên 70 của thế kỉ trước, khi đĩa than bắt đầu bước vào sự thoái trào với sự ra đời của băng cassette, băng cối, rồi đến thập niên 90 là sự bùng nổ của thời đại “Digital” với đĩa CD, DVD…. thì còn có người vẫn lựa chọn đĩa than làm thú vui tao nhã. Mọi người chơi đĩa than, phần vì lưu giữ kỉ niệm, phần vì hoài cổ… nhưng phần lớn là do chất âm mà đĩa than mang lại. Âm nhạc của đĩa than rất “mộc”, từ tiếng hát của ca sĩ đến âm thanh của nhạc cụ đều có chiều sâu và đầy nhạc tính. Họa sĩ Lê Thiết Cương từng phát biểu rằng “Nghe đĩa than vẫn là hay nhất. Âm thanh của đĩa than có những nét đặc trưng riêng khác biệt với kỹ thuật số”. Thật vậy, tiếng đĩa than rất “mộc”, dễ nghe, dễ nghiện, ai đã mở lòng với đĩa than thì sẽ khó mà bỏ được.

ĐĨA THAN – THÚ VUI “HẾT THỜI” HAY “ĐỂ ĐỜI”?

Chơi đĩa than cũng như là uống một li cà phê phin vậy, cứ phải từ từ, chầm chậm, từng chút từng chút một mới thấy được hết cái tinh hoa của nó. Việc chuẩn bị, thao tác các bước để có thể nghe một bài nhạc hoàn chỉnh bằng đĩa than biến người nghe trở thành một nghệ nhân với sự chú tâm nhất định. Lấy đĩa ra khỏi bao, vệ sinh đĩa, kiểm tra mâm, cân kim, chỉnh tạ… tất cả những công việc kể trên như một “nghi lễ” vậy, dần dần đưa người nghe nhạc vào một không gian hoài cổ, đến khi bản nhạc cất lên thì họ hoàn toàn đắm chìm vào đó. Theo thời gian, đam mê đĩa than không chỉ dừng lại ở những bậc cha chú, mà còn lan truyền xuống cả thế hệ trẻ. Họ có thể vấp phải một chút lạ lẫm, nhưng không hề quay lưng lại với đĩa than, mà vẫn đang phát triển một cách âm thầm nhưng mạnh mẽ.

Bên cạnh đó, sưu tập đĩa than cũng là một phần trong thú chơi xưa cũ này. Cái không khí “lùng sục”, truy tìm những chiếc đĩa than cũ, những bản nhạc hoài niệm là một nguồn động lực cho những người chơi đĩa than. Có những chiếc đĩa than đã không còn sử dụng được, nhưng vỏ đĩa bên ngoài lại là một tác phẩm nghệ thuật đắc giá, có khi cả những vỏ đĩa được vẻ bằng tay một cách chi tiết và tỉ mỉ, tô điểm thêm một chút quyến rũ cho thú vui sưu tập này.

RÀO CẢN “HI-END” LIỆU CÓ CÒN TỒN TẠI?

Chơi đĩa than ngày nay đã không còn là rào cản về kinh tế, mà trở nên dễ dàng hơn nhiều khi các thương hiệu nổi danh về analog như Pro-Ject, Sumiko, Ortofon, hay Brinkmann,…đã dần mang đến các sản phẩm ở nhiều phân khúc khác nhau từ nhập môn đến cao cấp.

Nguồn cung đĩa than cũng đa dạng hơn, và thị trường đĩa than hiện nay đã sôi động hơn rất nhiều so với 5 – 10 năm về trước, Một chiếc đĩa than phổ thông hiện nay có thể có giá dao động từ 30 – 40$, với những bản ghi âm đặc biệt thì giá có thể cao hơn tùy vào chất lượng và độ hiếm. Ngoài ra, đĩa than của Việt Nam cũng đã có nhiều hơn; đã có khá nhiều ca sĩ, nghệ sĩ Việt Nam quan tâm và tham gia vào các dự án sản xuất đĩa than như Lệ Quyên, Quang Dũng, Mỹ Tâm… Có thể nói thị trường đĩa than trong những năm tới rất đáng hứa hẹn.

Vậy đấy, thú chơi đĩa than không chỉ là việc thưởng thức âm thanh, mà còn chứa đựng cả những giá trị nhân văn sâu sắc; không chỉ là hoài cổ, mà còn là những khoảng lặng giữa nhịp sống sôi động và hối hả; không chỉ là một thú vui, mà còn là niềm đam mê, là tâm tư của những người đã lỡ “yêu” chiếc đĩa than mộc mạc này.

Nguồn: Đông Thành – Hòa Phúc