Sẽ không có cái bài này nếu như mình không vác em Streamer Cambridge Audio CXN về để nghe Spotify, bình thường thì nguồn phát nhạc số của mình là music server Roon Nucleus qua DAC Chord DAVE, tuy nhiên Roon nó chỉ hỗ trợ Tidal và Quobuz chứ không có Spotify, mà mấy cái album nhạc Remix, nhạc Hàn, Vpop mới trên Spotify nhiều lắm nên mình phải đi mua em Cambridge CXN về. Kết nối mà mình sử dụng là CXN đưa tín hiệu Optical vào Chord DAVE để giải mã  Nhân đây mình viết vài dòng về cái cổng này vì thấy anh em, dân tình thiên hạ hay xem thường, hắt hủi nó.

Kết nối Optical truyền tải được tín hiệu 24bit/192kHz, và nó có mặt trên khá nhiều các thiết bị âm thanh, nghe nhìn như máy tính, HDTV, đầu thu… nhưng chẳng được mấy ai sử dụng, kể cả mình cũng ít khi đụng tới, nhưng trong một số trường hợp thì không thể thiếu nó được, như mình, trường hợp là con Chord DAVE nó có 2 Optical Input và 4 cái Coaxial BNC Input trong khi CXN Cambridge chỉ có Coaxial RCA output, muốn xaì được kết nối Coaxial BNC trên DAVE thì phải đi mua dây hoặc đầu chuyển, cũng hết từ 800k-vài triệu, dây optical 200k cho rẻ .

Hầu như tất cả những dây kết nối bạn sử dụng trong hệ thống của mình đều là dây truyền tín hiệu điện, dù là analog hay digital đi chăng nữa. Bên trong bất cứ chiếc cable tiêu chuẩn nào cả đời cũ hoặc mới đều có những lõi dây kim loại để truyền tín hiệu điện. Dây optical thì khác, nó sử dụng các sợi quang học để truyền tải tín hiệu âm thanh bằng tia laser giữa các thiết bị trong hệ thống. Tiêu chuẩn quang học được giới thiệu vào năm 1983 bởi Toshiba với ý tưởng dùng cho các đầu CD của hãng (đây là lý do vì sao cable optical còn được gọi là Toshiba-Link, hay ngắn gọn hơn là TOSLINK).

Anh em có thể kiểm tra xem thiết bị của mình có hỗ trợ Optical hay không bằng cách nhìn vào panel cổng cắm phía sau máy. Cổng cắm này thường được ký hiệu rõ ràng là “Optical Audio” hay “TOSLINK” hoặc “Digital Audio Out (Optical)”, và thường thì bạn sẽ có thể nhận ra nó ngay lập tức. Một cách khác dễ nhận biết hơn nữa là khi mở máy lên, cổng Optical sẽ phát ra 1 tia laser mở mở đỏ đỏ xung quanh chân cắm.

Dù tiêu chuẩn này đã có mặt hơn 30 năm tuy nhiên gần đây nó đã được tinh chỉnh lại để hữu dụng hơn đối với những hệ thống đời mới. Thế thì vì sao lại ít ai dùng nó? Điều này là do lúc cổng Optical ra đời, công nghệ của nó hầu như vượt quá nhu cầu của đại đa số người dùng. Còn khi thị trường đã bắt đầu bão hòa và nhiều người sở hữu các hệ thống home theater hơn, dây optical lại bị che phủ bởi cái bóng của tiêu chuẩn mới là HDMI. HDMI không chỉ dễ sử dụng hơn (truyền tải cả tín hiệu âm thanh lẫn hình ảnh) mà còn hỗ trợ các định dạng mới như Dolby TrueHD hay DTS HD Master Audio, trong khi Optical thì vẫn dậm chân tại chỗ.

Tuy cũ, nhưng nó vẫn hỗ trợ truyền tải lên đến chất lượng 7.1, nghĩa là vẫn rất tốt so với nhu cầu của người dùng đại trà hiện nay. Khi sử dụng trong 1 hệ thống gia đình, Optical và HDMI cho chất lượng âm thanh gần như tương đồng, đôi khi còn có thể nhỉnh hơn 1 chút so với mấy cọng HDMI được tặng kèm theo máy. Khoan, mấy ông đừng vội tháo ngay dây HDMI đang sử dụng và chạy đi mua dây optical mà hãy cứ đọc tiếp đã.

Nếu hệ thống của bạn sử dụng đang chạy tốt thì không cần phải chỉnh sửa gì hết. Tuy nhiên trong 1 số trường hợp cần thiết, cổng quang rất có tác dụng, ví dụ như một vài trường hợp mà mình có thể nghĩ đến sau đây.

Bạn muốn sử dụng các thiết bị cũ mà hay

Đầu MD xưa có optical out có thể sử dụng optical output vào một DAC hiện đại vẫn ngon lành, và đừng xem thường các đầu CD hay MD cổ này vì thời hoàng kim của CD, các cơ quay được thiết kế rất gấu, mang lại nền âm tĩnh và êm ái.

Ngoài ra, thì nếu ta đang có các đầu giải mã DAC thế hệ cũ như Theta Cobalt Gen 5, Audio Alchemy hay California Labs hay thậm chí, là dCS Elgar Plus chẳng hạn, chúng sẽ có optical input và coaxial input chứ không có USB.

Thế thì thay vì cho các em “gác kiếm”, bạn vẫn có thể sử dụng dây optical và một bộ chuyển tín hiệu USB sang Optical để dùng, lưu ý là cục chuyển này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng âm thanh nên nếu anh em may mắn sở hữu dCS Elgar Plus hay PS Audio Reference DAC thì nên đầu tư hẳn 1 converter ngon như Peachtree X1, Gustard U12, ăn chơi hơn, mua Audiobyte Hydra Z hoặc Berkeley Alpha USB thì nghe sẽ hay hơn. Các sản phẩm transport/converter này khi càng đắt, mạch nguồn của chúng thiết kế tốt hơn, bộ tạo xung xài độ xịn, độ trễ thấp như của Crystek chẳng hạn, các chip USB Receiver mạnh, ít nhiễu, để cho hiệu suất cao, ngoài cổng optical ta vẫn tận dụng được cả Coaxial nữa.

Cách ly tín hiệu âm thanh

Anh em có thể cách ly dòng tín hiệu âm thanh từ cổng HDMI tuy nhiên phương pháp này khá rắc rối và đòi hỏi phải có thêm các cục giải mã, adapter hoặc những thứ linh tinh khác. Thế thì vì 1 lý do nào đó mà bạn muốn (hay cần) cách ly dòng tín hiệu âm thanh từ cổng HDMI, Optical luôn là lựa chọn hàng đầu do nó có khả năng cung cấp chất lượng âm thanh tốt hơn.

Lấy ví dụ bạn muốn sử dụng đầu Blu-ray của mình như 1 đầu CD, tuy nhiên không muốn phải bật TV mỗi khi nghe CD. Nếu đầu Blu-ray đó có cổng optical, bạn có thể cắm trực tiếp cable optical sang DAC, hay AV Receiver để nghe nhạc mà không cần mở TV.

Loại bỏ tiếng ù do ground loop 

Dăm ba cái Ground loop này nó rất là phiền vì tìm nguyên nhân gây ra ground loop trong một hệ thống chằng chịt không phải là dễ, nhiều khi tất cả các thiết bị đều ko hư, đo ra thấy ổn, nhưng khi gắn vào với nhau thì nó u huyền ùuuuuuuuuu

Vấn đề thường gây ra lặp tiếp đất nhất trong 1 hệ thống âm thanh gia đình, nhất là ở Việt Nam là dây không được nối đất tốt. Trong trường hợp này, ổ cắm điện và thiết bị bạn đang cắm vào đó được nối đất chung trong khi dây coaxial lại được nối đất riêng, hoặc bạn bố trí 1 điểm ground riêng cho thiết bị DAC hay Tivi chẳng hạn. Chính sự khác biệt về vị trí, lượng tải và mức năng lượng ở mỗi điểm nối đất đã làm “nghẽn” hệ thống điện. Bạn sẽ khó có thể nhận ra sự khác biệt nào tuy nhiên các thiết bị âm thanh thì sẽ nhạy hơn, gây ra hiện tượng ù trên loa hoặc tệ hơn nữa là làm hư hỏng các máy móc đắt tiền.

Bạn có thể triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng lặp tiếp đất bằng cách sử dụng kết nối Optical để cách ly thiết bị gây ra lỗi. Dây hoàn toàn là sợi quang học với thành phần là nhựa hay kính, vì thế sẽ không dẫn điện hay có thể tạo ra groundloop

Nguồn: Tinh Tế

Hình thức

Bạn thích sự dàn âm thanh có nhiều tính năng trong một hay bạn thích sự truyền thống ? Ngày trước, khi nhắc đến một bộ dàn nghe nhạc là chắc chắn phải có loa, amply, đầu đọc… mỗi thứ từng chút một. Hiện nay, khi công nghệ lưu trữ và truyền dẫn file nhạc đã phát triển thì cái từng chút một ấy được tích hợp lại thành duy nhất. Ngày nay một dàn máy có thể vẫn giữ được kiểu thiết kế truyền thống là ampli và loa rời nhưng đầu CD đã được tích hợp sẵn trong cùng khối máy với ampli và lại có các kết nối Digital như Optical và Bluetooth thỏa mãn nhu cầu giải trí đa phương tiện.

Bộ Dàn Denon D-T1 nghe nhạc CD và Bluetooth

Âm thanh hay hơn khi xem phim và xem Tivi qua kết nối Optical

Hoặc dàn máy thời thượng hiện nay có thể là 1 bộ Soundbar như Soundbar Klipsch RSB-8 hay  Denon HEOS HomeCinema HS2

 Dàn máy Soundbar Klipsch RSB-8 toàn năng xem phim – nghe nhạc kết nối không dây

Dàn máy Soundbar Denon HEOS HomeCinema HS2  toàn năng xem phim – nghe nhạc kết nối không dây + ổ cứng

Hay đơn giản chỉ là bộ loa có ampli gắn trong như bộ loa Klipsch R-15PM hoặc Denon HEOS 7 HS2 với chất lượng âm thanh và giá thành tương đương với những bộ dàn âm thanh thiết kế kiểu truyền thống phổ thông.

 Bộ loa tích hợp ampli và DAC Klipsch R-15PM nghe nhạc qua bluetooh, từ máy tính và đầu đĩa than 

Chính vì thế khi lựa chọn một dàn nghe nhạc mini bạn hãy xác định rõ là mình cần gì ?

Nếu bỏ qua nhu cầu nghe CD, cần thuận tiện điều khiển chơi nhạc kết nối nguồn phát không dây bằng ứng dụng cài trên điện thoại thì bộ loa Denon HEOS 7 HS2rất lý tưởng cho bạn.

 Bộ loa Denon HEOS 7 HS2 nghe nhạc qua Bluetooth, Wi-Fi và ổ cứng

Còn nếu bạn muốn tất cả trong một từ việc yêu thích kiểu dáng của những cặp loa bookshelf nhỏ xinh, thèm cái cảm giác mở khay đĩa CD mà vẫn muốn chơi nhạc qua Bluetooth và nhạc Hi-Res Audio trực tuyến Internet hoặc từ ổ NAS qua Wi-Fi  hay chơi từ ổ cứng cắm trực tiếp đồng thời lại cho âm thanh hay hơn khi xem phim, xem TV thì dàn máy mini toàn năng như Denon CEOL-N10 là sự lựa chọn số 1 dành cho bạn.

Không gian

Yếu tố quan trọng thứ hai chính là không gian. Không gian tôi muốn nói ở đây là không gian sống, không phải không gian nghe, bởi vì khi bạn đã mua bộ dàn mini thì không gian nghe tốt nhất chỉ nên từ 40m2 trở lại, âm thanh nghe sẽ được trọn vẹn nhất. Nhưng nếu nói về không gian sống thì có nhiều vấn đề khác “Bạn mua cho chính bản thân hay cho gia đình ? Bạn đặt nó vào phòng khách sinh hoạt chung hay chỉ cho phòng ngủ ?”

Sẽ thật dễ dàng nếu như chỉ mua cho chính bản thân,  thích CD nào thì cứ mua về nghe, một mình một cõi tận hưởng, nhưng khi cho gia đình những yếu tố nào sẽ phải suy nghĩ.  Nếu bộ dàn bạn mua cho cả gia đình có thể sử dụng chung thì nó phải thỏa mãn điểm tiên quyết đầu tiên là đa dụng nhất có thể, để từ người lớn tuổi đến thanh thiếu niên đều có thể chọn nhạc mà chơi, và ai cũng muốn ngoài nghe nhạc còn có thể xem phim, TV với âm thanh sống động hơn. Tiếp nữa là về gu thưởng thức của mỗi người, nếu bạn mua đĩa về nghe thì chi phí phát sinh thường xuyên là điều bạn cần tính đến, thứ hai là không phải ai trong gia đình cũng thích thể loại nhạc của bạn…

Âm thanh

Âm thanh là yếu tố quan trọng nhất để bạn  lựa chọn dàn máy và mỗi thương hiệu sẽ có những nét đặc trưng âm thanh khác nhau.  Đơn cử như các dàn máy của Klipsch thể hiện âm thanh nhạc cụ rất rõ nét bởi đặc trưng âm trong sáng, độ chi tiết cao, nghe Jazz hay hòa tấu rất tuyệt. Âm thanh chi tiết với tiếng bass nhanh mạnh và chắc gọn cũng là ưu thế của Klipsch dành cho các fan nhạc Rock và Dance.

Trong khi đó dàn máy của Denon với đặc trưng âm thanh có độ chi tiết vừa phải, tiếng  bass mềm sâu, giọng hát nghe ấm dịu ngọt ngào rất phù hợp cho các fan dòng nhạc trữ tình bolero…. Mặc dù vậy, yếu tố âm thanh cũng phụ thuộc vào cảm nhận của mỗi người và bạn cần phải nghe trực tiếp để chọn bộ dàn phù hợp với gu thưởng thức của bạn.

Đôi khi bạn sẽ bị băn khoăn về thương hiệu với những luồng suy nghĩ như:  “Denon chuyên làm mạch xử lý âm thanh mà làm loa thì sao hay được ? Klipsch chuyên làm loa nay lại làm ampli thì liệu có ổn ?… Do đó, khi đến những nhà bán hàng uy tín tư vấn có tâm bạn sẽ thấy rằng thông số kỹ thuật và đặc trưng thương hiệu đơn thuần chỉ là để tham khảo, quan trọng là bạn phải được nghe trực tiếp. Quá trình này sẽ có tranh luận đôi chút giữa người bán và người mua là bạn. Những người bán họ được nghe nhiều thương hiệu và có bề dày tiếp cận thiết bị âm thanh lâu năm hơn bạn có thể sẽ có cảm nhận sâu sắc hơn bạn và sẽ chỉ ra được bộ dàn nào là phù hợp với bạn song quan trọng nhất là chính bạn cảm nhận bộ dàn đó có hay với bạn hoặc chưa.

Chi phí

Nếu giá cả lên sự quan tâm hàng đầu khi chọn mua dàn âm thanh mini thì có thể bạn sẽ tìm đến các giải pháp hàng second hay hàng bãi, hàng đã qua sử dụng ở cả nước ngoài và Việt Nam được mua đi bán lại nhiều lần.  Đây cũng là cách rất nhiều người dùng đã chọn để mua cho mình một bộ sản phẩm âm thanh. Điểm lợi ở đây là mua được với mức giá đôi khi ở 50% so với giá gốc nhưng tiềm ẩn nhiều lỗi hư hỏng, chất lượng âm thanh nhanh kém đi do linh kiện trong máy đã xuống cấp sau nhiều năm sử dụng…và khi mua thường là không có chế độ bảo hành, những người không nhiều kinh nghiệm chơi âm thanh sẽ dễ bị người bán qua mặt và nếu trót lỡ mua phải thì nguy cơ “tiền mất tật mang” là rất dễ xảy ra.

Có thể thấy rằng yếu tố chi phí luôn là trở ngại lớn đối với tất cả chúng ta khi lựa chọn mua một sản phẩm nào đó. Nhưng thật sự nếu bạn đã tìm được đúng sản phẩm mình ưng ý nhất thì một mức giá tương ứng xứng đáng là điều chắc chắn sẽ được bạn chấp nhận.  Việc tìm đến nhà phân phối, đại lý, cửa hàng của các thương hiệu uy tín sẽ giúp bạn an tâm nhất khi chọn mua hàng. Một điểm lợi mà bạn sẽ thấy được đầu tiên khi đến nơi uy tín đó là được tư vấn có tâm, rõ ràng đúng nhu cầu và hiểu bạn nhất, qua đó bạn sẽ có được thêm những kiến thức, kinh nghiệm mới hơn cho bản thân, và quan trọng nhất đó là an tâm mua hàng đúng nhu cầu, đúng giá và đúng bảo hành.

Nguồn: AD Audio

Bài viết này sẽ giới thiệu một cách sơ lược cho những người mới chơi audio tìm hiểu về các cổng âm thanh thường gặp trên các thiết bị

Cổng Analog– cổng xuất âm analog output có lẽ cổng xuất âm thông dụng nhất trên các nguồn phát nhạc hiện nay. Trên mỗi thiết bị điện thoại, máy nghe nhạc hoặc máy tính đều có cổng analog output. Cổng này thường được sử dụng để kết nối tai nghe hoặc loa vi tính. Những dạng cổng analog thường thấy là các cổng headphone output (3.5;6.3;balance 2.5mm; 3,4-pin XLR) hoặc cổng unbalance RCA ( cổng bông sen) và balance XLR.

Headphone out

Cổng RCA, và XLR 3pin analog

Các tín hiệu analog thì sẽ có mức hiệu điện thế dao động khác nhau tùy theo nguồn phát điều này dẫn dến sự thay đổi trong mức độ dao động và tần số để tái hiện âm nhạc. Điều này có thể quan sát được trên oscilloscope.

Tín hiệu Analog 

Nếu có nhiễu nền trên tín hiệu analog thì điều này sẽ được thể hiện các tiếng nổ nhỏ nhỏ hoặc xè thông qua loa hoặc tai nghe.

Digital Output

Coaxial 

Cổng coaxial có lẽ đang ngày càng trở nên hiếm hoi trên các nguồn phát nhạc hiện nay. Cổng này có thể được tìm thấy ở mặt I/O ở phía sau một vài motherboard và các nguồn phát nhạc chuyên dụng như Sonos Connect wireless receiver hoặc trước đây là các đầu đĩa CD. Cổng output thường được kết nối tới một số intergrated amplifier, một vài bộ DAC rời, hoặc các loa active có DAC tích hợp trong loa. Có 3 dạng đầu coaxial đó là đầu BNC, đầu bông sen RCA và mini coax.

Cổng tín hiệu coaxial bao gồm một chuỗi các tín hiệu số dạng nhị phân “1” và “0” ( thể hiện thông qua sự thay đổi hiệu điện thế) tín hiệu số dạng này được gọi là tín hiệu lưỡng pha (bi-phase). Cả 2 kênh stereo left right đều được truyền tải thông qua định dạng này cùng với tín hiệu đồng bộ hóa cho phép thiết bị cuối có thể đồng bộ được chuỗi tín hiệu. Gói tín hiệu lưỡng pha được gói gọn trong một package với sự phân định hóa các kênh giải mã được gọi là S/PDIF là từ viết tắt của Sony/Phillips Digital Interface. Tín hiệu có thể hiểu một cách nôm nam như hình ở dưới

Biphase Data

Bởi vì định dạng lưỡng pha là một chuỗi tín hiệu self-clocking ( có nghĩa là không cần tín hiệu clock từ bên ngoài) Chỉ cần trên jack và connector một phần tín hiệu và một phần ground là có thể kết nối được tín hiệu. Một ưu điểm nữa đó là tín hiệu self-clocking có nghĩa rằng có thể chơi được bất kỳ sample rate/bit rate cho đến giới hạn của dây dẫn. Bất kỳ tín hiệu nhiễu nền có thể dẫn đến việc không thể đồng bộ chuỗi tín hiệu của một đoạn có thể nghe thấy một đoạn nhỏ âm thanh bị mất.

Optical

 Đây cũng là một cổng khá thông dụng trên các thiết bị âm nhạc gia dụng như ti vi, ổ đĩa, receiver cũng như là mạt sau của motherboard trên máy tính. Cổng quang output có 2 dạng là đầu vuông Toslink và một dạng jack 3,5 mini-Toslink. 

Cũng giống như cổng coaxial, cổng quan cũng sử dụng định dạng S/PDIF với điểm khác biệt lớn nhất là tín hiệu đi kèm là ánh sáng ( sáng/ tối) thay vì dùng định mức hiệu điện thế. Ngoài ra thì những điều còn lại khá giống với cổng coax.

Cổng USB

Cổng USB hiện diện ở bất kỳ máy tình bình thường nào. Đầu kết nối vào thiết bị nguồn thông thường là cổng USB-A và đầu ra là USB-B vào các thiết bị có DAC thông dụng, còn đối với các thiết bị di động là micro USB hoặc mini USB.

Một cổng USB có thể kết nối nhiều thiết bị phụ kiện thông qua cổng chia hub. Mỗi thiết bị đều có phương thức kết nối 2 chiều với máy tính. Cổng USB audio sẽ có phương thức giao tiếp và trong bài viết này tôi sẽ không đi sâu vào nhưng nôm na là sẽ có 2 dạng isochronous (phụ thuộc vào clock tín hiệu đầu ra của nguồn) và asynchronous ( Không phụ thuộc vào clock của nguồn phát). Dù cho cũng là digital signal nhưng tín hiệu của cổng USB khác với dạng S/PDIF mình sẽ giới thiệu riêng vào một bài viết khác trong tuần này.

Các cổng như Firewire, Balanced AES/EBU (AES3,AES11), I2S qua RJ45 hoặc HDMI mình sẽ giới thiệu ở phần sau nhé.

Nguồn: Monospace.vn