loa Diapason – Hifi Việt Nam – Mạng xã hội kiến thức nghe nhìn

DIAPASON – NGHỆ THUẬT, ÂM THANH, ĐAM MÊ ĐẾN TỪ NƯỚC Ý

Anh Kiệt — Tue, 27 Jul 2021 07:42:33 +0000

Rất nhiều người chơi âm thanh tại Việt Nam cũng đã biết đến thương hiệu loa Diapason đến từ nước Ý và được yêu mến nhờ một chất âm chi tiết, trong trẻo và mượt mà. Những đôi loa Bookshelf đến từ miền Bắc nước Ý cũng mang những nét thiết kế rất đặc trưng trong giới High-End với một lớp vỏ gỗ đa diện. Tuy nhiên cũng khá ít người biết đến nhà thiết kế đứng sau thương hiệu âm thanh cao cấp này cùng với bề dày lịch sử loa High-End đến hơn 30 năm qua.

Alessandro Schiavi nhà sáng lập thương hiệu Diapason, được đào tạo để trở thành một nghệ sĩ âm thanh chuyên nghiệp từ khi còn rất nhỏ đã được học về piano và cách soạn nhạc dành cho đàn Pipe Organ tại Brescia, Ý. Tuy nhiên đến năm tuổi 15 tuổi Schiavi chuyển sang học thiết kế điện tử và từ đó bắt đầu câu chuyện về âm thanh của Diapason.

Thực tế cũng rất may mắn khi Brescia cũng là cái nôi của các thương hiệu nổi tiếng thế giới như thương hiệu súng ống lâu đời nhất thế giới là Beretta với độ chính xác cơ khí hàng đầu và những nhà sản xuất Violin hàng đầu thế giới. Trong đó có một người bạn của Schiavi là Filippo Fasser – một người sản xuất violin nổi tiếng thế giới, chế tác theo truyền thống Gasparo da Salò tiền thân của những chiếc violin hiện đại mà chúng ta biết đến hiện nay. Để “giúp đỡ” người bạn của mình, Schiavi đã thiết kế một chiếc loa kiểm âm để có thể tái tạo một cách chính xác nhất những âm thanh được trình diễn live và so sánh với âm thanh của violin. Sau đó vào năm 1987, đôi loa đã được chính thức được giới thiệu với cái tên Prelude.

Và đúng sau khúc dạo đầu ấy là những thành công của thương hiệu Diapason với những mẫu loa nổi tiếng.

Khi nói đến Diapason, chúng ta phải nhắc đến lớp vỏ gỗ Canaletto walnut được xử lý đa diện cực kỳ công phu. Các thớ gỗ thịt Canaletto Walnut được nhập nguyên khối từ nhiều nguồn khác nhau như nội địa Ý, Châu Âu và Mỹ. Sau đó được phơi trong vài tuần liên tục và qua công đoạn cuối cùng là xử lý nhiệt để hút toàn bộ độ ẩm của thớ gỗ đảm bảo được khả năng chống mối mọt, độ chắc chắn và bền bỉ theo thời gian. Dù mức giá nhập khẩu của gỗ Canaletto Walnut cực kỳ cao nhưng lại cho một chất lượng âm thanh tuyệt vời mà những loại gỗ khác không thể mang lại nhờ đặc tính âm học riêng của mình.

Tuy nhiên công đoạn quan trọng nhất trong quá trình sản xuất loa đó là việc tạo hình cho những chiếc loa được thực hiện bởi một gia đình nghệ nhân cha truyền con nối. Người cha Loris Coppiello, người vợ Loredana và con gái Erika đã tạo nên những chiếc thùng loa đẹp dễ và cao cấp nhất trong giới âm thanh High-End. Những tuyệt tác như phiên bản Adamantes 25th Edition hay Karis Wave đều được thực hiện bởi chính gia đình nghệ nhân Coppiello với kinh nghiệm chế tác thùng loa đã hơn 50 năm.

Ngoài ra Alessandro cũng có cộng tác với một phân xưởng thiết kế trẻ với 20 nghệ nhân tại Ý cùng với những máy móc thiết bị hiện đại để có thể đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp ngày càng nhiều hơn. Những kinh nghiệm của gia đình Coppiello cũng được truyền lại cho những nghệ nhân trẻ hơn để có thể đạt được tiêu chuẩn âm thanh khắc khe kết hợp với những công nghệ chính xác hiện đại điều khiển bằng máy tính với 3 bộ máy cắt gỗ Morbidelli (trị giá 350,000 euro mỗi máy)

Mỗi thùng loa đều phải trải qua rất nhiều công đoạn xử lỷ cả bên trong và bên ngoài mặt loa để đạt được chất lượng mong muốn. Các bước thiết kế và hình dáng đều được Alessandro lên ý tưởng, mà với nhiều những phiên bản thử khác nhau vì thế có khi phải mất đến 8 năm để có thể ra được một sản phẩm mới có tính chất đột phá và chất âm như mong đợi của hãng. Những quá trình xử lý thùng loa của Diapason tinh xảo như những chiếc đàn violin cao cấp nhất thế giới, một đẳng cấp chỉ có thể đạt được bởi những nghệ nhân hàng đầu.

Về chất âm của những chiếc loa Diapason được lấy ý tưởng từ những chiếc máy băng cối Nagra Reel to Reel và những sợi dây Van Den Hul bởi vì chất âm mang đến một âm thanh đầy nhạc tính nhưng chính xác và chi tiết. Và một điểm thú vị là A.J Van Den Hul cũng sử dụng một cặp Dynamis để nghe nhạc.

Năm 1987, Alessandro giới thiệu mẫu loa Adamantes đầu tiên (tất cả các loa Diapason đều mang tên tiếng Hy Lạp và Admantes có nghĩa là kim cương) và sau đó hai năm các loa Adamantes được sản xuất số lượng lớn. Các họa tiết kim cương đa diện để tạo nên những dòng sóng âm thanh xoay chiều liên tục làm giảm tác động cộng hưởng bởi buồng âm. Chính thiết kế độc đáo này đã giúp cho chiếc loa gần đạt đến lý thuyết point-source radiation có thể hiểu tương tự với nhiều củ loa đồng trục và đồng thời tăng góc tán âm mở rộng không gian âm trường, giúp cho loa có thể biến mất trong không âm nhạc.

Mỗi mẫu loa của Diapason đều có những đặc điểm riêng, từ dòng Reference Series trở lên (Adamantes, Karis, Kentron, Astera…) đều sử dụng những khối gỗ thịt chắc chắn. Đối với những mẫu nhỏ hơn như Micra, Ares thì sử dụng chất liệu gỗ MDF được xử lý cắt gọt ngược hướng để tăng độ chắc chắn của thùng loa so với các giải pháp truyền thống.

Bên cạnh lớp vỏ gỗ đặc trưng của Diapason, chúng ta cũng cần nhắc đến đội ngũ kỹ sư tại nhà máy Diapason. Tại đây, Diapason tập trung nghiên cứu và thử nghiệm rất nhiều những sản phẩm linh kiện cao cấp dành cho mạch phân tầng, trong đó có nhiều linh kiện được sản xuất đặc biệt riêng cho Diapason ở những nhà máy lân cận.

Về các củ loa, Diapason sử dụng các driver cao cấp của SEAS được sản xuất trực tiếp ở Na Uy (chỉ có một mẫu sử dụng woofer của Scan-Speak). Các nhân viên của nhà máy sẽ lắp ráp loa toàn bộ tại nhà máy và được kiểm tra chất lượng qua từng công đoạn với phần mềm CAD, burn-in trước khi giao đến cho khách hàng. Duy chỉ mẫu đầu bảng Dynamis là cho chủ sở hữu chiếc loa tự lắp đặt mảnh ghép logo bằng thép của hãng lên trên thùng loa như một bước đánh dấu trang trọng.

Và một điểm rất thú vị của Diapason đó là khả năng hỗ trợ khách hàng dù đã mua được bao lâu. Có những người sở hữu loa từ những ngày đầu thành lập 87 và đầu thập niên 90, Diapason vẫn có thể thay thế và sửa chữa toàn bộ linh kiện để hoạt động tốt như những ngày đầu tiên.

Những mẫu loa cao cấp đầu bảng của Diapason được bắt đầu từ năm 2005, với hai mẫu Astera và Dynamis. Trước đây mọi người chỉ biết Diapason là ông hoàng loa Bookshelf nhưng với một mẫu loa Ultra High-End Floor-standing là một thử thách rất mới dành cho Diapason. Và phải đến năm 2014, đôi loa Floor-standing đầu bảng Dynamis mới được ra mắt, đay là một dự án tâm huyết của Alessandro Schiavi và Roberto Pasetti để có được sự cân bằng giữa uy lực của dải trầm, khả năng kiểm soát âm thanh và chất âm trong trẻo, tinh tế đã được nhiều người biết đến.

Thiết kế 14 mặt của Dynamis được thiết kế dành hạn chế sự ảnh hưởng của sóng đứng tới âm thanh, tương tự như triết lý thiết kế kỹ thuật của các loa BBC trước đây.

Hiện nay Diapason có nhiều mẫu sản phẩm khác nhau như loa cột mỏng Ares, loa Stand-mount và cả loa Centre. Tuy nhiên tất cả đều có một điểm rất chung đó là sự trong trẻo, tinh tế đặc trưng của thương hiệu Diapason cùng với một vẻ bề ngoài kết hợp nét đẹp, văn hóa của nước Ý. Như chính Alessandro Schiavi đã nói “it is something that captures your eyes and involves your senses and emotions.” – Một chiếc loa có thể thu ánh nhìn của mọi người và cuốn hút giác quan cùng cảm xúc của người nghe.

Nguồn: Nguyễn Audio

Diapason Ástera – ông hoàng loa bookshelf

Phương Anh — Tue, 10 Apr 2018 04:41:33 +0000

Diapason Ástera xứng đáng là một tác phẩm nghệ thuật thủ công với thiết kế “kim cương” đặc trưng cùng “chất giọng” được ví như ông hoàng trong dòng loa bookshelf hi-end

Sự kết hợp giữa độ mộc, ngọt tự nhiên, khả năng kiểm soát chủ động cân bằng trên toàn dải tần và nhất là ưu thế nổi trội trong việc tái dựng những sân khấu đa chiều… giúp Ástera thực sự tạo được một khoảng cách đáng kể so với những thiết kế bookshelf tham chiếu tầm giá 10.000USD.

Ásteria – dự án loa đòi hỏi sự hoàn mỹ

Hãng loa giàu truyền thống Italy, Diapason, trong suốt một phần tư thế kỷ đã làm mê hoặc audiophiles trên khắp thế giới với những thiết kế loa có kiểu thùng đa diện lấy cảm hứng từ các giác cắt cầu kỳ của những viên kim cương. Chính nhờ thiết kế đặc biệt này giúp loa Diapason luôn có được ưu điểm về mặt định hướng âm, giảm các tác động phản xạ âm học phòng nghe, mang lại hiệu ứng “mất loa” chỉ để lại sân khấu tầng lớp rất rõ nét.

Tuy có thiết kế bên ngoài gần giống với Adamantes, mẫu loa tiêu biểu của Diapason tồn tại từ ngày đầu thành lập hãng cho đến nay, nhưng thực tế, Ástera là một dự án khác biệt gần như mọi mặt, được chế tạo với triết lý tối ưu và hướng đến sự toàn mỹ. Không chỉ lớn hơn so với Adamantes về kích thước vật lý, Diapason Ástera đòi hỏi quá trình chế tác phức tạp hơn rất nhiều, trang bị hệ thống driver cao cấp hơn cùng dàn linh kiện phân tần được kiểm tra kỹ lưỡng đơn chiếc cũng như đảm bạo độ “matching” ở hai loa không quá 1%. Ngay cả dây dẫn bên trong cũng được Diapason chọn lựa kỹ lưỡng nhằm hạn chế nhiễu âm dù rất nhỏ trên quãng đường đi tín hiệu.

Thiết kế và cấu tạo

Chỉ khi cảm nhận thực tế cả bằng mắt lẫn bằng tay mới thấy hết được sự tinh tế của thiết kế thùng loa kim cương của Diapason Ástera. Với chất liệu gỗ óc chó Canaletto nguyên khối, các nghệ nhân Italy khéo léo chọn và ghép các khối gỗ có độ dày từ 20 đến 40mm tạo thành kết cấu thùng loa với nhiều mặt cắt phức tạp. Việc chọn các khối gỗ có độ dày khác nhau giúp thùng loa triệt được sóng đứng gây cộng hưởng bất lợi bên trong mà không cần thiết kế các mặt loa cong như các thương hiệu loa khác. Hiện tại, Diapason là một trong số rất ít những thương hiệu loa dùng gỗ nguyên khối để bề mặt mộc và chế tác hoàn toàn bằng tay.

Như một khối kim cương, Diapason Ástera có tổng cộng 30 mặt cắt lớn nhỏ khác nhau, phức tạp hơn so với model Adamantes (22 mặt cắt). Thiết kế thùng loa có nhiều mặt cắt được xem là một công nghệ độc quyền của hãng loa Diapason, nó giúp kiểm soát sóng âm tái tạo từ driver tweeter và mid/woofer, khi hướng đến người nghe sẽ tối ưu thành một vùng âm đồng nhất tương tự như loa toàn dải hay còn gọi là vùng âm đồng tâm “point-source”. Chính điều này giúp loa Diapason luôn đạt được hiệu ứng “mất loa” khi trình diễn, sân khấu âm thanh tái tạo chặt chẽ, rộng, sâu và tách lớp. Ngoài ra, kết cấu mặt loa bên trong của Ástera cũng có thiết kế đa diện chứ không phẳng hoàn toàn. Diapason giải thích cho việc sử dụng nhiều mặt cắt bên trong thùng loa sẽ giúp ngăn các sóng âm phản xạ bên trong. Các mặt cắt đa diện sẽ đóng vai trò như một bộ tán âm, bẻ các sóng dội tác động ngược lại vào màng sau của loa con, vốn là một trong những tác nhân gây méo tiếng và làm mất chi tiết.

Mặc dù có thiết kế ngoài khá giống với model Adamantes, nhưng về mặt kỹ thuật bên trong Ástera có sự khác biệt rất lớn cả về củ loa, thiết kế phân tần cho đến dây dẫn. Điểm khác biệt cơ bản nhất chính là mạch phân tần, nếu như Adamantes được trang bị công nghệ Diapason Direct Drive Technology (DDDT), nối trực tiếp từ đầu ra của cuộn voice-coil trong driver woofer đến ampli mà không thông qua bộ crossover thì Ástera vẫn sử dụng phân tần 2 đường tiếng với tần số cắt ở điểm 1.600Hz. Bộ phân tần của Ástera trang bị linh kiện cao cấp và được kiểm tra gắt gao từng đơn vị một nhằm đảm bảo sự sai biệt thấp nhất. Mạch crossover sử dụng toàn bộ dây nối cứng phối hợp giữa dây đồng không oxy hóa và dây bạc của Van Den Hul.

Diapason Ástera sở hữu driver tweeter màng lụa có đường kính lớn 29mm của Seas. Driver này sử dụng nam châm dạng thanh bố trí bao phủ 6 mặt theo thiết kế Hexadym giúp tăng cường đáng kể lực từ so với nam châm tròn truyền thống. Ngoài ra, với các thanh nam châm xếp theo hình lục giác xung quanh cuộn voice-coil, công nghệ Hexadym còn đảm bảo sự phân bổ lực từ đều ở các chiều, hay nói cách khác loa tweeter màng lụa sẽ luôn di chuyển cố định trên trục như một piston chính xác, giúp loa có thể tái tạo những chi tiết mở ở tầng “micro” và quan trọng hơn là tối ưu độ động dải cao. Một chi tiết nhỏ cũng đáng chú ý trong thiết kế loa tweeter của Ástera chính là mặt loa được vát nhẹ tạo nên một họng còi cực ngắn. Chi tiết này chỉ được hãng áp dụng duy nhất ở mẫu loa Ástera và Dynamis, việc thiết kế miệng còi ngắn trước loa tweeter đang được nhiều nhà sản xuất ứng dụng, về mặt lý thuyết nó giúp định hướng âm treble tốt hơn, đồng thời hạn chế hiện tượng nhiễu xạ trên bề mặt loa.

Loa midwoofer của Ástera thuộc dòng Nextel cao cấp của Seas được đặt hàng theo tiêu chuẩn riêng của Diapason. Driver này có kết cấu màng giấy đường kính 180mm, nhưng thực chất có màng loa đôi ghép theo kiểu sandwich giữa màng giấy và một lớp màng phủ Nextel. Thiết kế driver Seas Nextel có ưu điểm duy trì, độ nhẹ của màng giấy nhưng vẫn giữ được độ ổn định của mặt loa nhất là ở vùng viền loa nhờ lớp phủ bề mặt.

Một yếu tố được Diapason đề cập rất rõ về sản phẩm Ástera chính là việc tuân thủ độ “matching” giữa các linh kiện, driver trong cùng một đôi loa… với sai số dưới 1%! Nhà sản xuất sẽ thực hiện hoàn thiện từng đôi loa một, thao tác hàng loạt đo đạc để lựa chọn ra từng cặp driver, từng đôi tụ, trở, cuộn cảm… Cách làm này sẽ giúp giảm thiểu độ sai lệch giữa hai loa đến mức thấp nhất, độ chính xác về đặc tính âm thanh của hai loa càng gần nhau, hiệu quả stereo và âm hình càng nổi bật.

Chất lượng trình diễn

Bộ phối ghép được chúng tôi dựng với nhân vật chính Ástera cùng ampli tích hợp Norma Revo IPA-140, đầu đọc Leema Acoustics Antila IIs Eco và hệ thống dây dẫn Supra Cables. Đôi loa Ástera được set-up trên bộ chân loa Diapason 4/U có chiều cao 72cm, mặt loa hướng toe-in khoảng 10 độ.

Diapason Ástera có phong thái trình diễn của những đôi loa lớn với độ tĩnh nền rất tốt, méo âm thấp giúp loa thể hiện được rất rõ và dầy các chi tiết ở cả 3 dải tần. Tuy là một đôi bookshelf, nhưng phần trầm không hề là nhược điểm của loa, Ástera có thể hoàn toàn làm chủ được dải tần thấp kể cả độ sâu, vững và độ động. Track “Live in America” trong album tổng hợp Dynamic Experience Vol I được chúng tôi chọn để kiểm tra về dải trầm của loa. Ástera cùng ampli Norma Revo IPA-140 phối hợp khá ăn ý, mang lại một màn trình diễn live đúng nghĩa, tiếng guitar bass nét căng, rất dầy. Đặc biệt độ nẩy và rung của dây cũng được bộ dàn tái tạo rất tốt, những chi tiết dù rất nhỏ cũng được khai thác triệt để. Ástera tái tạo tiếng trầm của trống đạp trong bản thu một cách tự nhiên mà không cần phải gắng sức, ngay cả ở mức volume trung bình, chúng tôi vẫn có thể cảm nhận được độ sâu, dứt khoát và thoát tiếng của tiếng bass.

Xét về mặt tổng thể trình diễn, Ástera có cùng ưu điểm về mặt tái tạo sân khấu âm thanh với mẫu loa Adamantes mà chúng tôi dịp trải nghiệm cách nay hơn 3 tháng. Nhưng sâu sát hơn, đặc biệt với những bản thu khó, lượng nhạc cụ nhiều hơn, không gian thu âm rộng hơn, Ástera chứng tỏ mình xứng đáng là một tác phẩm âm thanh đầu bảng, đại diện cho thương hiệu Diapason. Album “Pomp and Pipes”, được thu tại Meyerson Symphony Center, Dallas, Texas cách nay hơn 10 năm bởi hãng Referece Recording sẽ là thuốc thử về khả năng xử lý không gian âm thanh lớn và phức tạp. Track “Beach Sojorn”, là một bản thu rất khó, đòi hỏi tốc độ đáp ứng nhanh, dải trầm sâu, sân khấu âm thanh có nhiều lớp và đặc biệt là phần nền của dàn organ hơi rất dễ bị làm méo. Ngay từ những giây đầu, Ástera đã hớp hồn chúng tôi bởi một sân khấu được mở vượt khỏi không gian phòng nghe. Điều làm chúng tôi bất ngờ nhất ở Ástera, chính là khả năng tái tạo được độ cao, xếp lớp của các tầng nhạc cụ, ngoài hiệu ứng chia lớp sân khấu, vốn đã là sở trường của Diapason. Người nghe có thể định vị được từng lớp nhạc cụ xếp trước sau và có độ cao tăng dần về phía sau của sân khấu. Tiếng organ nền được loa “giữ” ở một vùng không gian sát tường sau với độ chi tiết tốt và không bị rung nhoè.

Chúng tôi đánh giá cao khả năng tái tạo âm treble của Diapason Ástera, với cùng album “Pomp and Pipes”, loa thể hiện bộ gõ rất ấn tượng. Tiếng cympal không chỉ có độ tơi, nó được kéo dài và tan vào không gian sân khấu. Tương tự với bộ gõ triangle, hài âm và độ vang ngân được driver tweeter lụa tái tạo có độ trung thực và nổi bật lên trên một sân khấu live. Vocal cũng là một điểm sáng của Ástera, “Hãy Yêu Nhau Đi” do Thiên Phượng trình bày trong album “Kiếp Nào Có Yêu Nhau” được đôi loa thể hiện với độ mượt, ấm, vocal có được độ dày kết hợp sự uyển chuyển, tình cảm. Bên cạnh đó, những chi tiết rất nhỏ trong giọng của Thiên Phượng cũng được tái tạo trọn vẹn.

Có thiết kế rất gần nhau, nhưng đôi loa đầu bảng Ástera chứng tỏ được đẳng cấp tham chiếu của mình so với Adamantes ở cả mọi mặt từ không gian trình diễn, độ chi tiết các dải, độ động. Ástera thể hiện được sự phân cách và cả chiều cao của các lớp không gian, âm thanh không chỉ cân bằng, tự nhiên mà còn đạt độ chi tiết ở tầng micro trong một nền âm thanh rất vững vàng. Diapason Ástera chỉ chịu để lộ nhược điểm nếu so sánh với một đôi loa cột hi-end. Chúng tôi thử làm phép thử với Audio Physics Scorpio 25+ Plus, Ástera chỉ chịu thua đối thủ cao to hơn mình về khoản thể hiện độ động và độ linh hoạt khi trình diễn những bản classic hoành tráng nhưng vẫn lấn át về khả năng xử lý và tái hiện sân khấu tổng thể.

Diapason Ástera phiên bản thiếp vàng tại Việt Nam

Cơn sốt thiết bị hi-end thiếp vàng trên khắp thế giới vẫn chưa dừng, Diapason vừa cho ra mắt phiên bản Gold của đôi loa đầu bảng Ástera. Diapason Ástera Gold này được thiếp vàng lá thủ công bởi những nghệ nhân Italy. Đôi loa Ástera vàng đã chính thức về đến Việt Nam đúng vào ngày Giáng Sinh. Với thiết kế thùng loa đa diện nhiều góc cạnh, lớp thiếp vàng lộng lẫy đã biến Diapason Ástera thành một tác phẩm nghệ thuật đương đại.

Nguồn: Nghe Nhìn Việt Nam/Gia Phong