Có một quán bar ở Shinjuku chỉ chơi nhạc của Maki Asakawa, một nghệ sỹ sáng tác – biểu diễn Jazz huyền thoại của Nhật tên là Ura Mado (lấy theo tên một album của Maki Asakawa, nghĩa là “Cửa sổ trước”). Hay một bar khác, Nightingale, ở khu Golden Gai, chỉ có vỏn vẹn bảy chỗ ngồi, chuyên trị thể loại drone và electro thể nghiệm. Hoặc như Balearic Café, một nơi lấy cảm hứng từ hòn đảo cùng tên, với phong cách bài trí và thứ âm nhạc đậm chất Địa Trung Hải. Còn có cả Tengu Shokudo, một điểm hẹn náo nhiệt của những buổi tiệc tùng ko bao giờ dứt. Chưa kể vô khối những nightclub mini cho những fan của loại nhạc house, disco, techno, và điểm chung giữa chúng là khó tìm như kho báu của hải tặc.

Jonny Nash, DJ kiêm nhà sản xuất đã sống ở Nhật hơn 4 năm, cho rằng “Thực sự tồn tại một nền văn hóa của các quán bar và quán ăn ở Nhật, chỉ phân biệt bằng việc có chơi nhạc hay không. Và cùng với đó, là văn hóa thưởng thức âm thanh cao cấp, những audiophile và “con nghiện” âm nhạc, tất cả tạo nên một tổng hòa không thể tuyệt vời hơn”.

Có một vài lý do giải thích cho số lượng ngày càng nhiều các quán bar nhỏ xuất hiện ở Tokyo. Đầu tiên là do quy định của thành phố, luật Fueiho. Các tụ điểm giải trí nhỏ đồng nghĩa với ít lợi nhuận hơn, nhưng tránh được nhiều rắc rối với chính quyền hơn. Dĩ nhiên, không phải nhạc ở đâu cũng đủ chuẩn audiophile, nhưng niềm đam mê với âm thanh là chắc chắn. Terre Thaemlitz, nghệ danh DJ Sprinkles, người có hơn 16 năm sống ở Nhật, nhận xét: “Chưa có một hệ thống âm thanh nào ở những địa điểm tôi từng chơi đạt tới tiệm cận hoàn hảo hay ổn định. Nhưng điều thú vị chính là thái độ của những người chủ quán. Họ rành hệ thống của mình, và thường tự trào về các lỗi riêng một cách hài hước, nhưng họ không ngừng hoàn thiện chúng, điều mà các kỹ sư âm thanh của những tụ điểm lớn chẳng bao giờ có được. Trên tất cả, là tình yêu và niềm say mê, thứ giúp gắn kết những thành viên ở các quán nhỏ và họ có thể cùng nhau giải quyết vấn đề tới cùng thay vì chỉ trích nhau và đối phó”.

Oath, Bonobo và Koara là ba địa chỉ chuyên về nhạc điện tử, dĩ nhiên là diện tích nhỏ thôi nhưng hay nhất Tokyo. Oath là điểm lưu diễn quen thuộc của các DJ quốc tế, Vào những tháng ấm áp trong năm, khách khứa còn tràn cả ra ngoài, nghe nhạc, hút thuốc và trò chuyện. Giá ở đây chỉ khoảng 500¥ (4€) cho mọi món đồ uống, dễ chịu với cả du khách lẫn dân bản xứ.

Koara nằm ở phía cuối một cầu thang lát gạch trên con phố yên tĩnh trong khu Jinnan ở Shibuya. Ở đây có một dàn mixer Urei, amp Mc Intosh và loa EAW hướng trần. Nhạc ở đây chơi tới 5 giờ sáng, bùng nổ với thể loại house và techno nhưng vẫn có nét riêng.

Bonobo lại nằm trong một tòa nhà cũ kỹ, ít cũng phải 55 năm, đúng kiểu Tokyo. Sàn nhảy đủ chỗ cho khoảng 50-60 khách. Bàn DJ đặt trước cặp Altec Lansing lừng lững như hai gã security. Koichi Sei, chủ của Bonobo, là một người đàn ông thân thiện, đã từng sống ở New York từ 1989 tới 1999 và khi về Nhật thì quyết định mở một club lấy cảm hứng từ David Mancuso. Sei cho rằng, điều quan trọng nhất với mọi bữa tiệc âm nhạc là chất lượng chứ không phải âm lượng: “Một hệ thống nhạc hay khiến mọi người muốn ở lại lâu hơn, trò chuyện và nhảy nhót thoải mái mà không phiền hàng xóm”.

Thaemlitz cũng cho biết, hầu hết những tụ điểm nhỏ ở Tokyo không mở bass vào buổi đêm: “để tránh cảnh sát hỏi thăm, và dù điều này khiến các hệ thống loa không được chạy đúng công suất nhưng cũng chẳng mấy ảnh hưởng đến khách khứa. Đây chính là một lý do mà diện tích nhỏ cho thấy lợi thế của nó”.

Nguồn: Nghe Nhìn Việt Nam/Lê Thanh

Nhiệt độ có vẻ lạnh hơn khi tàu chạy qua sông Tâm về hướng Phú Sĩ. Điểm đến là Hachioji, ở tận cùng phía Tây thành phố. Bước ra khỏi ga lúc đêm xuống, Hachioji giống như một phiên  bản thu nhỏ của Tokyo, với những bảng hiệu neon sáng rực phía trên và dòng người tấp nập lướt đi trên đường. Từ đây, chỉ cần đi bộ thêm một quãng là tới SHeLTeR, một tụ điểm nhỏ hoạt động từ năm 1989, được điều hành bởi Yoshio Nojima.

Nojima mở SHeLTeR với lý do rất đơn giản, trở về Hachoji sau một thời gian lang bạt, anh thấy ở đây không có chỗ nào để bạn bè tụ tập tán dóc và nghe nhạc. Vậy là một nơi mang đến cảm giác ấm cúng, thân thiện và xôm tụ như phòng khách của bất kỳ gia đình nào mang tên SHeLTeR ra đời. Nojima đổ vào đây không ít thời gian, mồ hôi công sức nhưng nó thực sự xứng đáng bởi cái không khí âm nhạc tuyệt vời mà bất cứ ai đến đây đều cảm nhận được. DJ chơi tối nay ở SHeLTeR là Chee Shimizu, một tên tuổi rất được trọng vọng trong giới. Anh cùng vợ, Kanako, cũng là một DJ tài năng của Tokyo, và vài người bạn đến từ sớm và làm vài ly, trước khi bắt đầu đêm nhạc với bản ghi “Mercuric Dance” của Haruomi Hosono. Những ngọn nến bắt đầu được thắp lên và lan tỏa ánh sáng theo bước chân của những khách vào quán.

Nhiều năm qua, Shimizu và SHeLTeR đã hình thành một mối giao tình đặc biệt. “Mỗi khi mua một đĩa nhạc mới, tôi đều mang tới đây và có thể nói cho bạn biết chúng có hay không”. Khoảng 10 năm trước, Shimizu đã xây dựng một chuỗi chương trình nghe nhạc có tên gọi Tabiji, trong tiếng Nhật nghĩa là “Hành trình”. Và chính tại những đêm nhạc “ẩn dật” này, những DJ đỉnh nhất, như Prins Thomas, Basso, Lovefingers, Jonny Nash, Tako Reyenga, Abel Nagengast của Amsterdam’s Red Light Records đã chơi những bản nhạc quái nhất trong những sáng tác của mình. “Mục đích ban đầu là để tạo sân chơi cho những thể loại nhạc “không nhảy nhót”, bất kể là Jazz, prog-rock, thể nghiệm…”, Shimizu nói, “Ban đầu chẳng ai hiểu loại nhạc chúng tôi chơi, nhưng chúng tôi vẫn kiên định với lựa chọn của mình. Sau vài năm, một vài DJ trẻ bắt đầu thử hướng theo phong cách đó, và chơi ở vài tụ điểm khác”. Tabiji vẫn được duy trì ở SHeLTeR, và là một lựa chọn quen thuộc, cũng như các chương trình “đinh” ở Foreslimit, một tụ điểm nổi tiếng khác ở dưới tầng hầm của ga Hatagaya. “Sở dĩ chúng tôi tổ chức được những bữa tiệc thể nghiệm ở Tokyo là bởi nơi đây có vô số những tụ điểm nhỏ và chất. Tôi khó có cơ hội chơi theo ý mình ở những club lớn, nên tôi rất vui với những gì mình đang có ở đây, một nơi chốn phù hợp để mài giũa phong cách riêng”.

Mặc dù những buổi diễn của Shimizu gần như là tiên phong cho những DJ chơi hai mâm đĩa nhưng nhìn sâu hơn, ta có thể thấy thói quen nghe đĩa vinyl trên các hệ thống âm thanh chất lượng cao, trong những quán café khuất nẻo, đã xuất hiện ở Nhật Bản từ những năm trước Thế Chiến II. Những quán café chơi nhạc được ưa chuộng thời đó là jazz kissa (chuyên chơi jazz) và meikyoku kissa (chuyên chơi nhạc cổ điển), khi mà các bản ghi cho tới thiết bị đều phải nhập khẩu với giá không hề rẻ. Cho tới giờ, vẫn còn nhiều quán café mang tinh thần ấy ở Tokyo. Lion là một nơi như thế. Được mở từ năm 1926, đây là một trong những meikyoku kissa điển hình vì chỉ phục vụ hai món là café và nhạc cổ điển – hàng thượng phẩm. Nằm trên một ngõ nhỏ ở Shibuya, nơi nhộn nhịp nhất Tokyo với tiếng những máy đánh bài và xe tải mở J-pop chạy không ngừng, bên trong của Lion là một thế giới hoàn toàn tách biệt, thâm trầm và cũ kỹ như không hề thay đổi từ bao năm nay. Trần nhà treo một đèn chum lớn, hai bên là hệ thống loa gỗ khổng lồ. Nhân viên mỗi khi mở các đĩa CD và vinyl nhạc cổ điển sẽ giới thiệu qua, và khách cũng không được khuyến khích trò chuyện, thay vào đó là đọc, viết hoặc chỉ là ngồi nghe nhạc, một cách yên lặng.

Nguồn: Nghe Nhìn Việt Nam/Lê Thanh