Coaxial – Hifi Việt Nam – Mạng xã hội kiến thức nghe nhìn

Coaxial, Optical, HDMI – kết nối nào tốt cho dàn âm thanh Multimedia?

Bảo Lâm — Mon, 12 Nov 2018 04:04:30 +0000

Có bao giờ anh em thắc mắc rằng liệu giữa các chuẩn kết nối digital trên thiết bị như TV, DVD Player, HD Box, TV Box hay các loa soundbar, Receiver đa kênh như optical, coaxial hay HDMI, cái nào cho chất lượng âm thanh “nhỉnh” hơn những chuẩn còn lại? Nếu có thì xin mời bạn đọc tham khảo bài viết sau đây. À mà nói trước nha, cái vụ này dành cho âm thanh home theatre hay giải trí phổ thông, đi sâu vào Hi-fi nó còn có nhiều “black art” trong mấy cái dây dẫn này lắm

Đối với các thiết bị trên, các chuẩn kết nối thường thấy nhất sẽ là coaxial, optical và mới hơn một chút là HDMI. Cả 3 chuẩn kết nối này đều là digital tuy vậy coaxial và optical chỉ có thể truyền tải dữ liệu âm thanh, trong khi đó HDMI hỗ trợ luôn cả âm thanh và hình ảnh cùng lúc.

Chuẩn kết nối Coaxial

Những chiếc TV hay TV Box đời mới thường không còn hỗ trợ kết nối coaxial nữa, lý do như đã nói trên là nó chỉ có thể truyền tải tín hiệu âm thanh mà thôi. Đầu cắm coaxial thuộc chuẩn RCA và có hình tròn, gần giống với cấu tạo jack RCA phono tuy nhiên có một số điểm khác biệt về kỹ thuật, ví dụ dây RCA bình thường ko cần bọc lưới chống nhiễu nhưng dây Coaxial sẽ chỉ có 1 lõi dẫn tín hiệu số, sau đó là tới lớp cách điện và bên ngoài là lưới kim loại bọc chống nhiễu. Điểm cần chú ý nhất là giá trị trở kháng của chúng khác nhau (1 loại là 50 ohm còn loại kia là 75 ohm) nên sẽ gây ra chập chờn khi sử dụng, hoặc đơn giản là không xài được luôn, thường thì hiện nay mình thấy chủ yếu là 75 ohms. So với optical, coaxial cho chất lượng âm thanh tốt hơn do sở hữu băng thông cao hơn, hỗ trợ chất lượng tín hiệu 24-bit/192kHz. Optical thì chỉ dừng lại ở 96kHz.

Điểm trừ lớn nhất của coaxial là có khả năng xảy ra hiện tượng nhiễu điện và làm ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh, kéo dây càng dài thì nhiễu càng to vì lúc này nó như 1 dây ăng-ten thu nhiễu ngoại sinh vậy. Tín hiệu nhiễu sẽ truyền tải qua cable và đi vào mạch giải mã, gây chói gắt và mất sự trong trẻo.

Và tuy có băng thông cao hơn optical nhưng coaxial vẫn không đủ sức hỗ trợ các chuẩn âm thanh cao cấp như Dolby TrueHD hay DTS-HD Master Audio, do đó sẽ làm hạn chế sự tiện dụng cần thiết của các hệ thống home cinema.

Chuẩn kết nối Optical

Kết nối optical sử dụng ánh sáng làm phương tiện truyền tải thông tin qua các sợi cáp quang, triệt tiêu hoàn toàn các ảnh hưởng nhiễu ngoại sinh nếu có khi truyền tín hiệu. Đây là lý do chính vì sao kết nối optical thường được dùng để kết nối trực tiếp giữa đầu phát đến DAC hay đầu thu AV. Trong các hệ thống home cinema, kết nối optical được sử dụng để truyền tải tín hiệu âm thanh dạng nén theo chuẩn Dolby Digital và DTS Surround. Cable optical với chân cắm Toslink (Toshiba Link) còn có thể cắm trực tiếp giữa nguồn phát và đầu thu trong cùng 1 hệ thống. Tuy hơi lép vế so với HDMI, chuẩn optical vẫn được trang bị trên các máy chơi game, đầu blu-ray, TV Box hay trên nhiều mẫu TV đời mới. Cổng optical cũng luôn có trên những chiếc loa soundbar hay đầu thu AV có kiêm tính năng DAC/amplifier.

Optical cũng vấp phải điểm yếu của coaxial là không đủ băng thông để truyền tải các chuẩn tín hiệu âm thanh cao cấp như Dolby TrueHD hay DTS-HD Master Audio. Chuẩn optical cũng chỉ hỗ trợ tối đa 2 channel PCM, và đi kèm theo đó còn là cấu tạo cable với độ bền không cao, dễ gãy nếu cuộn lại quá sát.

Chuẩn kết nối HDMI

HDMI ra mắt vào năm 2002 để giải quyết vấn đề truyền tải thông tin, sở hữu khả năng truyền tải cùng lúc tín hiệu hình ảnh và âm thanh. Chuẩn kết nối này sở hữu băng thông lớn hơn nhiều so với optical lẫn coaxial, cho phép truyền tải tín hiệu âm thanh lossless (như Dolby TrueHD hay DTS-HD Master Audio), vượt mặt xa hai đàn anh của mình.

Cổng HDMI luôn thường trực trên những chiếc TV, đầu blu-ray, đầu thu AV hay gần đây nhất là những chiếc loa soundbar. Chuẩn HDMI cũng ngày càng được nâng cấp với các công nghệ tiên tiến hơn, hiện tại đã có băng thông cực lớn hỗ trợ nhiều kênh âm thanh hơn như Dolby Atmos hay DTS:X chẳng hạn. Nó cũng đã hỗ trợ các định dạng video mới gồm Ultra HD 4K và 1 số định dạng HDR, đồng thời hứa hẹn có thêm các tính năng mới như HFR (High Frame Rate) hay eARC (cho khả năng truyền tải 32 kênh âm thanh cùng lúc) trong tương lai. Chuẩn HDMI 2.1 (hỗ trợ định dạng hình ảnh 8K) cũng sắp được ra mắt.

Vậy bạn nên chọn loại nào?

Câu trả lời sẽ phụ thuộc nhiều vào hệ thống mà bạn đang sở hữu. Nếu bị giới hạn giữa coaxial và optical, lời khuyên cho bạn sẽ là coaxial. Chuẩn kết nối này sẽ cho chất lượng âm thanh cao hơn so với optical và sẽ làm âm thanh nghe sống động, chi tiết hơn. Tuy nhiên nếu có thể, việc chọn kết nối HDMI sẽ là tốt nhất do tính tiện dụng mà nó mang lại. HDMI cũng hỗ trợ nhiều tính năng tiên tiến hơn, có khả năng nâng cấp và làm giảm đi lượng cable cần sử dụng (vì mình nó có cả khả năng truyền tải tín hiệu hình ảnh và âm thanh). Và cuối cùng hơn cả là bạn không phải hy sinh hiệu năng của hệ thống.

Nguồn: TT/AudioPsycho

Giới thiệu về những cổng thường gặp trong các thiết bị âm thanh

Nam Phong — Tue, 30 Jan 2018 10:30:41 +0000

Bài viết này sẽ giới thiệu một cách sơ lược cho những người mới chơi audio tìm hiểu về các cổng âm thanh thường gặp trên các thiết bị

Cổng Analog– cổng xuất âm analog output có lẽ cổng xuất âm thông dụng nhất trên các nguồn phát nhạc hiện nay. Trên mỗi thiết bị điện thoại, máy nghe nhạc hoặc máy tính đều có cổng analog output. Cổng này thường được sử dụng để kết nối tai nghe hoặc loa vi tính. Những dạng cổng analog thường thấy là các cổng headphone output (3.5;6.3;balance 2.5mm; 3,4-pin XLR) hoặc cổng unbalance RCA ( cổng bông sen) và balance XLR.

Headphone out

Cổng RCA, và XLR 3pin analog

Các tín hiệu analog thì sẽ có mức hiệu điện thế dao động khác nhau tùy theo nguồn phát điều này dẫn dến sự thay đổi trong mức độ dao động và tần số để tái hiện âm nhạc. Điều này có thể quan sát được trên oscilloscope.

Tín hiệu Analog

Nếu có nhiễu nền trên tín hiệu analog thì điều này sẽ được thể hiện các tiếng nổ nhỏ nhỏ hoặc xè thông qua loa hoặc tai nghe.

Digital Output

Coaxial

Cổng coaxial có lẽ đang ngày càng trở nên hiếm hoi trên các nguồn phát nhạc hiện nay. Cổng này có thể được tìm thấy ở mặt I/O ở phía sau một vài motherboard và các nguồn phát nhạc chuyên dụng như Sonos Connect wireless receiver hoặc trước đây là các đầu đĩa CD. Cổng output thường được kết nối tới một số intergrated amplifier, một vài bộ DAC rời, hoặc các loa active có DAC tích hợp trong loa. Có 3 dạng đầu coaxial đó là đầu BNC, đầu bông sen RCA và mini coax.

Cổng tín hiệu coaxial bao gồm một chuỗi các tín hiệu số dạng nhị phân “1” và “0” ( thể hiện thông qua sự thay đổi hiệu điện thế) tín hiệu số dạng này được gọi là tín hiệu lưỡng pha (bi-phase). Cả 2 kênh stereo left right đều được truyền tải thông qua định dạng này cùng với tín hiệu đồng bộ hóa cho phép thiết bị cuối có thể đồng bộ được chuỗi tín hiệu. Gói tín hiệu lưỡng pha được gói gọn trong một package với sự phân định hóa các kênh giải mã được gọi là S/PDIF là từ viết tắt của Sony/Phillips Digital Interface. Tín hiệu có thể hiểu một cách nôm nam như hình ở dưới

Biphase Data

Bởi vì định dạng lưỡng pha là một chuỗi tín hiệu self-clocking ( có nghĩa là không cần tín hiệu clock từ bên ngoài) Chỉ cần trên jack và connector một phần tín hiệu và một phần ground là có thể kết nối được tín hiệu. Một ưu điểm nữa đó là tín hiệu self-clocking có nghĩa rằng có thể chơi được bất kỳ sample rate/bit rate cho đến giới hạn của dây dẫn. Bất kỳ tín hiệu nhiễu nền có thể dẫn đến việc không thể đồng bộ chuỗi tín hiệu của một đoạn có thể nghe thấy một đoạn nhỏ âm thanh bị mất.

Optical

Đây cũng là một cổng khá thông dụng trên các thiết bị âm nhạc gia dụng như ti vi, ổ đĩa, receiver cũng như là mạt sau của motherboard trên máy tính. Cổng quang output có 2 dạng là đầu vuông Toslink và một dạng jack 3,5 mini-Toslink.

Cũng giống như cổng coaxial, cổng quan cũng sử dụng định dạng S/PDIF với điểm khác biệt lớn nhất là tín hiệu đi kèm là ánh sáng ( sáng/ tối) thay vì dùng định mức hiệu điện thế. Ngoài ra thì những điều còn lại khá giống với cổng coax.

Cổng USB

Cổng USB hiện diện ở bất kỳ máy tình bình thường nào. Đầu kết nối vào thiết bị nguồn thông thường là cổng USB-A và đầu ra là USB-B vào các thiết bị có DAC thông dụng, còn đối với các thiết bị di động là micro USB hoặc mini USB.

Một cổng USB có thể kết nối nhiều thiết bị phụ kiện thông qua cổng chia hub. Mỗi thiết bị đều có phương thức kết nối 2 chiều với máy tính. Cổng USB audio sẽ có phương thức giao tiếp và trong bài viết này tôi sẽ không đi sâu vào nhưng nôm na là sẽ có 2 dạng isochronous (phụ thuộc vào clock tín hiệu đầu ra của nguồn) và asynchronous ( Không phụ thuộc vào clock của nguồn phát). Dù cho cũng là digital signal nhưng tín hiệu của cổng USB khác với dạng S/PDIF mình sẽ giới thiệu riêng vào một bài viết khác trong tuần này.

Các cổng như Firewire, Balanced AES/EBU (AES3,AES11), I2S qua RJ45 hoặc HDMI mình sẽ giới thiệu ở phần sau nhé.

Nguồn: Monospace.vn