Ở đây, những chai Old Grand-Dad, Old Crow và đủ loại whiskey và bourbon xếp thành dãy dài chạy dọc tường cùng với hơn 10,000 bản ghi âm. Chủ của JBS, Kobayashi Kazuhiro, không khác gì nhân vật bước ra từ tiểu thuyết của Haruki Murakami, một gã công chức bỏ việc để mở quán rượu chơi nhạc Jazz. Mỗi tối, khách tới JBS có thể thấy Kazuhiro, lúc này kiêm cả pha chế và người chọn nhạc, chỉnh âm, di chuyển giữa quầy bar, giá LP, và hệ thống loa Altec, duyên dáng và chăm chú tinh chỉnh âm lượng như một nghệ sỹ thực thụ. Anh cũng sẽ đặt vỏ đĩa nhạc được chọn chơi dưới ánh đèn ở góc quầy bar như một thông báo ý nhị cho mọi người.

Nightingale có nhiều nét tương đồng với JBS. Sẽ rất gian nan mới tìm được nó, và bên trong cũng chỉ có 7 chỗ ngồi, một băng ghế dài, một cây piano, hệ thống khuếch đại Mc Intosh và cặp loa JBL. Từng góc của Nightingale đều được chăm chút tỉ mỉ. Đằng sau quầy bar, những bộ phim hài từ thập niên 20 chiếu trên màn hình TV nhỏ, và âm nhạc ở đây, thường là các dòng thể nghiệm, như vào buổi tối tôi có mặt, là album 83-85 của Mika Vainio.

Một nơi khác, cùng style với Nightingale, là Grassroots. Nằm trong một con hẻm nhỏ gần ga Higashi Koenji, sau một cánh cửa bình thường như mọi cánh cửa nhà, Grassroots chơi những bản tình ca của những thập niên 30, qua cặp loa JBL. Nhỏ, nhưng ấm cúng và gợi lên một không khí thô mộc, nhiều DJ nổi tiếng của Tokyo gọi Grassroots là “khu vườn bí mật”, nơi mọi người đến chỉ để nghe nhạc, khiêu vũ một cách thoải mái và chậm rãi. Với Nobu, một DJ nổi tiếng với phong cách hypnotic techno, Grassroots là nơi mà khoảng cách giữa khách và người điều khiển nhạc gần như không tồn tại. Sự gần gũi ấy được tạo ra bởi thứ âm nhạc được chơi, và dĩ nhiên, bởi cả sự khiêm tốn đầy chủ đích của cách bài trí không gian.

Người điều hành Grassroots là Toshiyuki Suzuki, thường được gọi thân mật là Q – san. Trước khi mở Grassroots, Q – san cũng đã giúp điều hành một bar reggea trong 6 năm. Ông dí dỏm tiết lộ bí mật, sở dĩ nghe jazz ở Grassroots rất tuyệt, là bởi sự kết hợp của hệ thống loa JBL với amp tự ráp. “Trước khi có internet, mọi thứ vui hơn nhiều”, Q – san hồi tưởng, “trước đây, vào các tối cuối tuần chúng tôi thường chơi liên tục khoảng 5, 6 tiếng, và mọi người thì hoàn toàn bị âm nhạc hớp hồn”. Khách chủ yếu của Grassroots cũng là lớp trung niên, những người “muốn tận hưởng âm nhạc như ở một bữa tiệc gia đình thay vì quay cuồng điên loạn như trong vũ trường”.

Như ở nhà – đó cũng là tinh thần chung của những tụ điểm âm nhạc nhỏ ở Tokyo, nơi mà mọi người đến vì âm nhạc và không khí ấm cúng và thân thiện. Bằng cách này hay cách khác, những tụ điểm này xoa dịu nhu cầu của cuộc sống đô thị, thỏa mãn cả những tâm hồn ưa thích cô đơn lẫn kết nối với xã hội. Những cái tên, như SHeLTeR, Grassroots, hoặc Orbit, nơi khách đến sẽ cởi giày bỏ bên ngoài trước khi bước vào, và còn rất nhiều rất nhiều những nơi chốn khác đang trú ẩn dưới những building, nhà ga, hay một địa chỉ tưởng chừng không tồn tại trong thành phố không ngủ Tokyo, chính là một “chốn thứ ba”, sau nhà và công sở, cân bằng giữa sở thích và sự tự do, cảm giác ấm áp, quen thuộc và khoảng cách vừa đủ. Nojima, ông chủ của SHeLTeR, bộc bạch, “Chúng tôi cần một nơi ở ngay giữa Tokyo để trốn chạy khỏi Tokyo. Một nơi hoàn toàn tự do, cho các DJ và những người ghé thăm, tán gẫu, lắng nghe, và cả hẹn hò. Tôi muốn tạo ra một không gian nơi mọi người có thể thoát khỏi căng thẳng, mệt mỏi từ công việc. Đó là những điều nghe thì thật bình thường, nhưng đối với chúng tôi, là cách để sống tiếp”.

Nguồn: Nghe Nhìn Việt Nam/Lê Thanh

Có một quán bar ở Shinjuku chỉ chơi nhạc của Maki Asakawa, một nghệ sỹ sáng tác – biểu diễn Jazz huyền thoại của Nhật tên là Ura Mado (lấy theo tên một album của Maki Asakawa, nghĩa là “Cửa sổ trước”). Hay một bar khác, Nightingale, ở khu Golden Gai, chỉ có vỏn vẹn bảy chỗ ngồi, chuyên trị thể loại drone và electro thể nghiệm. Hoặc như Balearic Café, một nơi lấy cảm hứng từ hòn đảo cùng tên, với phong cách bài trí và thứ âm nhạc đậm chất Địa Trung Hải. Còn có cả Tengu Shokudo, một điểm hẹn náo nhiệt của những buổi tiệc tùng ko bao giờ dứt. Chưa kể vô khối những nightclub mini cho những fan của loại nhạc house, disco, techno, và điểm chung giữa chúng là khó tìm như kho báu của hải tặc.

Jonny Nash, DJ kiêm nhà sản xuất đã sống ở Nhật hơn 4 năm, cho rằng “Thực sự tồn tại một nền văn hóa của các quán bar và quán ăn ở Nhật, chỉ phân biệt bằng việc có chơi nhạc hay không. Và cùng với đó, là văn hóa thưởng thức âm thanh cao cấp, những audiophile và “con nghiện” âm nhạc, tất cả tạo nên một tổng hòa không thể tuyệt vời hơn”.

Có một vài lý do giải thích cho số lượng ngày càng nhiều các quán bar nhỏ xuất hiện ở Tokyo. Đầu tiên là do quy định của thành phố, luật Fueiho. Các tụ điểm giải trí nhỏ đồng nghĩa với ít lợi nhuận hơn, nhưng tránh được nhiều rắc rối với chính quyền hơn. Dĩ nhiên, không phải nhạc ở đâu cũng đủ chuẩn audiophile, nhưng niềm đam mê với âm thanh là chắc chắn. Terre Thaemlitz, nghệ danh DJ Sprinkles, người có hơn 16 năm sống ở Nhật, nhận xét: “Chưa có một hệ thống âm thanh nào ở những địa điểm tôi từng chơi đạt tới tiệm cận hoàn hảo hay ổn định. Nhưng điều thú vị chính là thái độ của những người chủ quán. Họ rành hệ thống của mình, và thường tự trào về các lỗi riêng một cách hài hước, nhưng họ không ngừng hoàn thiện chúng, điều mà các kỹ sư âm thanh của những tụ điểm lớn chẳng bao giờ có được. Trên tất cả, là tình yêu và niềm say mê, thứ giúp gắn kết những thành viên ở các quán nhỏ và họ có thể cùng nhau giải quyết vấn đề tới cùng thay vì chỉ trích nhau và đối phó”.

Oath, Bonobo và Koara là ba địa chỉ chuyên về nhạc điện tử, dĩ nhiên là diện tích nhỏ thôi nhưng hay nhất Tokyo. Oath là điểm lưu diễn quen thuộc của các DJ quốc tế, Vào những tháng ấm áp trong năm, khách khứa còn tràn cả ra ngoài, nghe nhạc, hút thuốc và trò chuyện. Giá ở đây chỉ khoảng 500¥ (4€) cho mọi món đồ uống, dễ chịu với cả du khách lẫn dân bản xứ.

Koara nằm ở phía cuối một cầu thang lát gạch trên con phố yên tĩnh trong khu Jinnan ở Shibuya. Ở đây có một dàn mixer Urei, amp Mc Intosh và loa EAW hướng trần. Nhạc ở đây chơi tới 5 giờ sáng, bùng nổ với thể loại house và techno nhưng vẫn có nét riêng.

Bonobo lại nằm trong một tòa nhà cũ kỹ, ít cũng phải 55 năm, đúng kiểu Tokyo. Sàn nhảy đủ chỗ cho khoảng 50-60 khách. Bàn DJ đặt trước cặp Altec Lansing lừng lững như hai gã security. Koichi Sei, chủ của Bonobo, là một người đàn ông thân thiện, đã từng sống ở New York từ 1989 tới 1999 và khi về Nhật thì quyết định mở một club lấy cảm hứng từ David Mancuso. Sei cho rằng, điều quan trọng nhất với mọi bữa tiệc âm nhạc là chất lượng chứ không phải âm lượng: “Một hệ thống nhạc hay khiến mọi người muốn ở lại lâu hơn, trò chuyện và nhảy nhót thoải mái mà không phiền hàng xóm”.

Thaemlitz cũng cho biết, hầu hết những tụ điểm nhỏ ở Tokyo không mở bass vào buổi đêm: “để tránh cảnh sát hỏi thăm, và dù điều này khiến các hệ thống loa không được chạy đúng công suất nhưng cũng chẳng mấy ảnh hưởng đến khách khứa. Đây chính là một lý do mà diện tích nhỏ cho thấy lợi thế của nó”.

Nguồn: Nghe Nhìn Việt Nam/Lê Thanh