am hoc – Hifi Việt Nam – Mạng xã hội kiến thức nghe nhìn

Cân chỉnh âm học cho hệ thống âm thanh thật đơn giản bằng McIntosh MQ112 Environmental Equalizer

Thiên Đức — Mon, 23 Oct 2023 05:35:20 +0000

Không có căn phòng thông thường nào có được các đặc tính âm học hoàn hảo, đặc biệt là đối với những không gian sinh hoạt thường ngày như ở nhà. Thậm chí, ngay cả những phòng nghe chuyên nghiệp được xử lý phức tạp, đôi khi cũng không thể đạt tới mức độ tối ưu ở một số dải tần nhất định.

Với suy nghĩ này, McIntosh đã giới thiệu bộ cân chỉnh (equalizer) tám băng tần analog, được thiết kế để hướng đến việc xử lý các tần số cụ thể khi âm thanh tương tác với phòng nghe, hoặc bạn cũng có thể dùng thiết bị này để cải thiện nền âm đang bị “dẹt” ở một số bản thu quá cũ.

Thiết bị cân chỉnh âm học McIntosh MQ112 Environmental Equalizer (Nguồn ảnh: McIntosh)

Bộ cân chỉnh âm học McIntosh MQ112 cho phép người dùng kiểm soát tám dải tần quan trọng trong khoảng từ 25Hz đến 10kHz, và cung cấp khả năng tăng hoặc giảm các tần số này trong khoảng 12dB.

Thiết bị còn có chế độ TILT, giúp tăng hoặc giảm âm treb hoặc âm trầm trên toàn bộ dải tần thêm 6dB. Ở bên trái của máy, có một nút by-pass tắt mở nhanh EQ giúp bạn có thể nhanh chóng so sánh cân chỉnh hiện tại của bạn với tín hiệu âm thanh gốc.

Thiết bị cân chỉnh âm học McIntosh MQ112 Environmental Equalizer (Nguồn ảnh: McIntosh)

McIntosh MQ112 có cả ngõ vào và ngõ ra ở chuẩn kết nối Balance XLR lẫn RCA, có thể tích hợp vào bất kỳ hệ thống âm thanh hiện hữu nào.

Bên cạnh đó, thiết bị còn có một bộ ngõ ra bổ sung thứ hai, cho phép bạn linh hoạt hơn nữa, chẳng hạn như kết nối với các hệ thống nghe nhạc stereo riêng biệt hoặc dùng chế độ bi-amp sử dụng 2 bộ ampli khuếch đại khác nhau cho đôi loa của mình.

Thiết bị cân chỉnh âm học McIntosh MQ112 Environmental Equalizer (Nguồn ảnh: McIntosh)

Lẽ dĩ nhiên, MQ112 vẫn mang đậm phong cách McIntosh với sắc xanh lá cây và đen bóng cổ điển đặc trưng cùng logo phát sáng và các nút điều khiển bàng nhôm.

Thiết bị cân chỉnh âm học McIntosh MQ112 sẽ có mặt trên thị trường vào cuối tháng 10/2023 với giá khoảng 74 triệu đồng (£3745 / €3990 / $3000).

Xem album ảnh McIntosh MQ112:

Mai Anh – Hifivietnam.vn

Nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe một cách hiệu quả

Trúc Anh — Mon, 23 Sep 2019 08:42:27 +0000

Một vấn đề mà rất nhiều audiophiles “non nghề” gặp phải đó là sau khi nâng cấp loa, làm thế nào để hòa nhập thành viên mới với phòng nghe của mình. Bài viết này sẽ phác thảo những bước tiếp theo mà bạn đọc quan tâm.

Rất nhiều tính toán khoa học chỉ ra chính xác chỗ đặt loa tốt nhất trong phòng dựa trên cả về nguyên tắc lẫn tính toán theo không gian ba chiều, song trong điều kiện nghiệp dư, những người nghe bình thường khó có thể sắp xếp chỗ để loa một cách hợp lý nhất ngay trong lần đầu tiên. Trên thực tế, thiết kế của các loa và phòng nghe luôn khác nhau, thế nên các giải pháp cũng sẽ đưa ra theo những cách khác nhau. Tuy nhiên, bạn cũng không nên bối rối bởi sẽ có một số chỉ dẫn khá rõ ràng giúp bạn trong công việc này.

TỪ NHỮNG NGUYÊN LÝ ĐIỀU CHỈNH CĂN BẢN

Để hiểu được các hướng dẫn có thể trợ giúp ra sao, trước tiên bạn nên nắm rõ vài vấn đề cơ bản về cách truyền âm thanh khi chúng ta ra khỏi loa. Mọi bề mặt của căn phòng và đồ vật trong phòng đều là những vật phản xạ âm thanh. Con đường âm thanh trực tiếp từ loa đến tai bạn, đương nhiên là quan trọng, song còn vô số sóng âm đến tai bạn qua các phản xạ với các đồ vật, tường hoặc sàn của phòng nghe…

Hình ảnh stereo cũng được tạo thành từ thời gian (phase) đến các sóng âm, tuy sự định vị chính xác của hình ảnh có thể bị nhiễu do các phản xạ mà chúng ta sẽ xem xét sau. Những yếu tố khác như âm sắc hay “màu sắc” của âm thanh, tính chất của nhạc cụ, độ trong của giọng ca cũng sẽ bị ảnh hưởng nhiều bởi sự kết hợp giữa âm thanh thẳng và âm thanh phản hồi. Để tránh các âm thanh phản hồi, nhiều chuyên gia chủ trương đặt các loa vào một vùng “chết” của phòng nghe, nơi mà các phản xạ âm thanh sẽ ở mức nhỏ nhất, chẳng hạn như đặt loa ở gần những bức tường có treo rèm dày. Việc xử lý âm học phòng nghe cũng nhằm mục tiêu triệt phần nào các âm thanh phản xạ này.

Nếu bạn muốn nghe loa phát ra âm thanh chính xác theo phân tích kỹ thuật về đáp tuyến tần số của chúng, hãy đặt loa vào vùng không chịu phản xạ âm thanh, hay vùng “chết” của phòng nghe. Tuy nhiên, trong trường hợp này, ampli của bạn phải có công suất lớn hơn so với khi không có tiêu âm. Vậy một căn phòng thông thường không có tiêu âm thì âm thanh sẽ như thế nào? Nhờ sự phản xạ âm từ những bức tường hậu và tường bên, âm thanh sẽ được “nhân công suất” và bạn nghe thấy to hơn hẳn khi có tiêu âm, và chỉ cần to hơn chút nữa, là sẽ có cảm giác âm thanh bị “rối”, bị dội tiếng bass…

Một trong những vấn đề của tiêu âm đối với loa là tất cả các đồ vật hấp thu âm thanh như rèm hay thảm ta dùng trong phòng sẽ hạn chế rất tốt phản xạ âm thanh trung và cao (từ 500-20.000Hz), nhưng kém hay hoàn toàn không có tác dụng khi gặp tần số thấp (dưới 200Hz). Và các tần số thấp lại luôn được căn phòng khuếch đại nhiều nhất, trong nhiều trường hợp, lên tới 12dB ở dưới 100Hz. Đặt các loa tại vùng “chết”sẽ chỉ đạt được hiệu quả đối với dải trung và cao, còn lại thì sẽ làm trầm trọng hơn vấn đề tần số thấp.

Với phần lớn chúng ta, nếu loa của bạn thiếu bass, cách dễ nhất là sử dụng các nhân tố khuếch đại tần số thấp bằng việc đặt loa gần vào tường sau, (loa bookshelf vẫn phải có chân loa). Kết quả nếu di chuyển loa gần tới bức tường phía sau sẽ làm tăng tín hiệu bass đầu ra và đồng thời cũng có thể kết hợp rất tốt với phòng nghe dựa trên kích thước của phòng đặt loa. Ngược lại, nếu bạn di chuyển loa ra xa bức tường thì tín hiệu bass đầu ra sẽ giảm và việc kết hợp với phòng nghe sẽ kém hơn. Đây chính là phương pháp đầu tiên để bạn có thể điều chỉnh chế độ bass cho loa.

Bạn cũng có thể tránh khỏi chế độ phòng nghe không ưng ý bằng việc điều chỉnh vị trí ngồi. Theo các tính toán và thử nghiệm thực tế, với các tần số thấp khoảng dưới 50Hz, cường độ có hơi tăng cao thì với phần lớn người nghe vẫn không bị ảnh hưởng gì và trên thực tế thì những người say mê các âm trầm dịu êm sẽ vẫn cảm thấy dễ chịu. Nhưng với những mức tần số khác khoảng từ 70Hz đến 120Hz chắc chắn người nghe sẽ rất dễ “mệt”. Nếu điều đó gây nên các rắc rối cho bạn, hãy dịch chuyển vị trí ngồi trong phòng về phía đặt loa, nơi mà bạn thấy tiếng trầm dễ chịu nhất.

KIỂU LOA BẠN SỬ DỤNG

Trong nhiều trường hợp, cấu tạo loa tương tác với phòng nghe và sẽ tao ra những hiệu ứng rất khác nhau khi bạn nghe nhạc. Thủ phạm chính thuộc về vấn đề tín hiệu trầm, tuy nhiên bạn không thể loại bỏ chúng ra khỏi thùng loa. Khi nhà thiết kế đã lựa chọn để cung cấp một kiểu thùng loa trình diễn trầm “gây ấn tượng” thì rất có thể bạn sẽ gặp phải rắc rối về phần bass cho phòng nghe.

Ta hãy xem kiểu loa phản xạ tiếng trầm (reflex). Ở đây, khi vận hành, loa bass kích thích cộng hưởng trong thùng loa do sự đàn hồi của thể tích khí và khối khí chuyển động ra ở cổng thoát khí. Kết hợp với cộng hưởng trong phòng, tín hiệu bass gây ấn tượng nhưng sau đó nhanh chóng bắt đầu tràn ngập cả tín hiệu trung tần của loa và đôi khi trở nên khó chịu đối với người nghe trong các căn phòng không có thiết bị triệt tiêu tiếng bass. Kiểu tiếng bass như vậy được mô tả bằng việc nhấn mạnh quá mức các khí cụ bass và thiếu độ rõ tách bạch trong vùng âm này.

Các loa Transmission Line là một kiểu đặc biệt của thiết kế một phần tư bước sóng, với cột loa được kéo dài. Với một đường truyền phát dài của tiếng trầm, chế độ phát âm mạnh nhất thường ở một tần số khá thấp làm cho người nghe không cảm thấy dễ chịu và luôn bị ấn tượng cường độ tại các tần số đó. Loa Transmission Line nhỏ hơn thường sẽ nghẹt trầm trọng khi có các vấn đề dội âm. Tuy nhiên, có một dòng loa khác ít biểu lộ hơn các rắc rối này và có khả năng hòa nhập với phòng nghe theo cách tốt hơn.

Những loa này là các loa panel kiểu tĩnh điện. Điển hình là loa mành lưỡng cực của Quad, MartinLogan… song thực tế, bất cứ loa lưỡng cực nào cũng có những nhược điểm khác của nó, chẳng hạn tiếng trầm không sâu bằng loa thùng. Với các loại loa mành lưỡng cực nói trên, bạn có thể thu được những kết quả tốt nhất bằng việc đặt nó ở khoảng một phần ba căn phòng kể từ tường hậu. Cách sắp xếp này đưa lại cho các loa panel tiếng bass sáng sủa và chế độ nghe tạm chính xác trong phòng nghe.

Nguồn: NNVN/Đinh Phúc

Chất âm “ấm”, “trung tính” và “sáng” là như thế nào ?

Đại Thành — Thu, 20 Jul 2017 13:37:39 +0000

Người mới chơi audio khi đọc bài review hay bàn luận trên diễn đàn sẽ gặp phải nhận xét thường thấy như “tai nghe này âm sáng quá nghe chói cả tai”, “ồ, con tai nghe này nghe ấm thật” hay “tôi chỉ thích chiếc tai nghe nào trung tính mà thôi”… Đây là một trong những cụm từ truyền miệng của giới chơi âm thanh chuyên nghiệp để miêu tả chất âm của một chiếc tai nghe nào đó, tuy vậy nó lại khá khó hiểu đối với người chơi không chuyên hay mới bắt đầu bước vào thế giới âm thanh. Vậy chất âm “sáng”, “ấm” hay “trung tính” là gì? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây

Trung tính

Trung tính là chất âm được dân chơi audiophile tung hô và xem như một kiểu âm “nguyên chất” nhất. Tuy nhiên thật đáng buồn khi phải thông báo với bạn đọc rằng âm thanh “nguyên chất” là một thứ gì đó không hề tồn tại. Một chiếc tai nghe hay loa chỉ có thể đạt được chất lượng âm thanh “nguyên chất” khi nó tái tạo được tất cả các tần số âm thanh trong toàn dải được đo đạc và cùng lúc phân tách được mức thay đổi decibel của các tần số này. Dĩ nhiên đây là điều không thể làm được do hạn chế của từng thiết kế driver riêng biệt của tai nghe hay loa. Chúng ta tuy nhiên vẫn có thể đạt được điều này bằng cách kết hợp nhiều bộ loa phát với kích thước khác nhau trong phòng nghe (tương tự với hệ thống home theater). Mỗi bộ loa lúc này sẽ được phân chia nhiệm vụ để làm phần việc riêng của chúng.

Khác với loa, tai nghe lại không có khả năng làm được điều này ngay cả với những sản phẩm cao cấp đắt tiền. Phần nhiều những chiếc tai nghe nổi tiếng với độ “trung tính” cao thường nghiêng về chất âm “sáng” và khá khó nghe đối với người dùng phổ thông và thiếu kinh nghiệm nghe. Với những ai chưa tiếp xúc nhiều với tai nghe hay mới tập chơi audio, thay vì tìm kiếm một chiếc tai nghe thực sự “trung tính” thì tốt hơn nên thử nghiệm trước các dòng tai nghe thiên về chất âm “ấm” hay “sáng” để tìm ra thứ phù hợp nhất với mình trước đã. Vì gu nghe của các bạn sẽ thay đổi, thay đổi và thay đổi rất nhiều nếu đi con đường này lâu dài, vì thế chiếc tai nghe đầu tiên, mình khuyên thật lòng, có bao nhiêu tiền thì đi nghe thử vài con trong cùng tầm giá rồi chọn ra con vừa tai, nghe thích nhất chứ đừng đọc review nhiều quá có khi tẩu hỏa vì khái niệm về âm thanh và kinh nghiệm nghe vẫn còn non

Ấm

Chất âm “ấm” có mặt ở hầu như 90% thiết bị âm thanh trên thị trường tai nghe với đông đảo các dòng tai nghe tầm trung và không chuyên, trong đó có cả những chiếc tai nghe cao cấp cũng lựa chọn hướng đi an toàn này để tiếp cận tốt hơn với khách hàng đại trà. Dòng tai nghe này được tuning hơi thiên về bass và vocal với dải treble giảm đi khá nhiều. Đặc điểm được nhiều người yêu thích ờ dòng tai nghe có chất âm “ấm” là khả năng nghe tạp tốt, phù hợp với nhiều thể loại nhạc đa dạng trên thị trường cũng như chất tiếng dễ chịu hơn và không làm mệt tai khi nghe trong thời gian dài.

Tai nghe có chất âm “ấm” đôi khi cũng là những dòng tai nghe heavy-bass được dân bass-head cực kỳ ưa chuộng. Hai thương hiệu tai nghe Beats và Bose đã và đang thu mức lợi nhuận khổng lồ chỉ với riêng mảng tai nghe chuyên bass này. Đây còn là dòng tai nghe được giới game thủ tin dùng, xuất hiện trong hàng tá các sản phẩm tai nghe Gaming Gear.

Sáng

Chất âm sáng trái ngược hoàn toàn với chất âm ấm nói trên và thường xuất hiện trong các dòng tai nghe cao cấp. Chất âm kiểu này còn được gọi với các tên gọi khác như “trong trẻo”, “giòn” hay “chói”. Các dòng tai nghe có chất âm sáng đôi khi còn được sử dụng để test tiếng hissing trong thiết bị âm thanh hay các bản thu lỗi.

Điểm yếu của một chiếc tai nghe có chất âm quá sáng là sẽ gây mệt tai khi nghe lâu, đôi khi gây nhức đầu với người nghe không quen. Grado và Beyerdynamic là hai tên tuổi chuyên sản xuất các dòng tai nghe với chất âm cực sáng, thu hút được một lượng fan riêng thích nghe kiểu âm này.

Dân chơi audio nói chung thường cải thiện độ sáng cho dàn âm thanh của mình bằng cách thêm tweeter hay thay cable chuyên dụng chứ ít ai mua hẳn một chiếc tai nghe có chất âm sáng cả. Tuy nhiên điều này không có nghĩa là dòng tai nghe này không hay, nó chỉ hơi kén người nghe mà thôi.

Nói thêm về khái niệm V-shaped

Một chiếc tai nghe được gọi là V-shaped khi ngưỡng dải low và high của nó nổi trội vượt bậc so với mid, tạo thành một hình chữ V trên biểu đồ đo đáp tuyến tai nghe. Kiểu âm này cực kỳ phù hợp với khả năng tiếp nhận của não người và tạo ra một dạng âm được dân audiophile đặt cho cái tên không mấy đẹp đẽ là “nịnh tai”. Người chơi âm thanh chuyên nghiệp luôn đánh giá thấp những dòng tai nghe có kiểu âm này do nó không thể hiện được những điểm nhấn âm học cần thiết mà họ mong muốn, cả trong thông số đo đạc lẫn thực nghiệm nghe.

Tuy vậy cũng cần nói thêm rằng não người rất giỏi trong việc điều tiết theo những chiếc tai nghe mà bạn nghe thường xuyên. Nhiều người không hề biết chiếc tai nghe của mình là “ấm” trước khi nghe thử một chiếc tai nghe có chất âm “sáng” và ngược lại. Dĩ nhiên không có chiếc tai nghe hay loa nào là hoàn hảo, chúng chỉ làm tốt được một phần nào đó mà thôi. Một số cá nhân vẫn có suy nghĩ rằng một chiếc tai nghe hay thực sự phải làm tốt được trong mọi tình huống, tuy nhiên nếu như vậy thì chúng ta đâu cần bộ chỉnh EQ làm gì phải không nào.

Nguồn :monospace.vn / medium