Bass là những nốt thấp trong phổ âm, thuộc dãy tần số thấp khoảng từ 20-300Hz, rất dễ nhận biết khi nghe các bản nhạc rock metal, những giọng ca trầm như được phát ra từ yết hầu ca sĩ hoặc âm thanh từ các tiếng nổ có thể làm rung chuyển ghế ngồi, cơ thể bạn khi xem những bộ phim bom tấn,.. đó chính là những gì dễ cảm nhận nhất về bass.

Những chiếc loa chúng ta hay sử dụng sẽ đảm nhận âm thanh của các tần số cao, trung và đáp ứng một lượng âm bass nhất định. Ví dụ như trong một dàn nhạc, bạn sẽ dễ nghe tiếng treble nhất từ các bộ nhạc cụ dây điển hình là đàn violin, trong khi đó tiếng mid chính là giọng ca đầy nội lực, ấm áp của các ca sĩ. Và khi thưởng thức những bản nhạc yêu thích, tiếng trầm đôi khi sẽ không đủ với bạn thì lúc này loa sub sẽ đảm nhận vai trò đó, đem đến chất âm bass mạnh mẽ, dày và sâu…điều mà những chiếc loa hay sử dụng khó thực hiện được.

Cũng như các sản phẩm khác, giữa số lượng và chất lượng luôn là một cuộc tranh đấu. Âm bass nhiều không đồng nghĩa với âm bass hay. Tiếng bass của loa có phối mềm mại với âm mid treble tạo nên một bản nhạc tình cảm đầy nội lực; hay gắt và lực cảm giác như ai đó đấm vào ngực…

Công suất là tiêu chí thường được người tiêu dùng sử dụng để so sánh loa sub nào tốt hơn, tuy nhiên một loa sub mạnh hơn không chỉ phát ra âm thanh lớn hơn mà còn phải tái tạo được các âm thấp tốt hơn, kiểm soát chặt chẽ được các driver. Một ví dụ: Loa sub 500W không có nghĩa là loa đó phải phát lớn hơn loa sub 100W gấp 5 lần, công suất chỉ đơn thuần như một thông số đo cho bạn biết được sức mạnh có thể có được của loa đó chứ không phải là cách chúng ta chọn chơi loa sub.

Điển hình nhất là những loa sub chất lượng kém trên thị trường, thông số kỹ thuật rất cao công suất lớn nhưng khi trình diễn những bản nhạc, những gì nghe được chỉ là tiếng bum bum vô vị, nhạt nhẽo, tạo cho người nghe cảm giác nhức đầu sau khi nghe nhạc; độ chuyển giao những âm bass, upper bass, deep bass là gần như không có.

Nhưng đánh giá loa sub cũng còn phụ thuộc vào gu nghe nhạc và dòng nhạc, như những dòng nhạc vàng, jazz, giao hưởng… những loa sub tốt được đánh giá là cho âm bass mềm, ngọt,.. còn những người thích nghe thể loại hip hop, rock metal, edm, hay sub dành cho hát karaoke… thì loa sub tốt với họ phải cho cảm giác rùng người, âm bén, dứt khoát, thì người nghe mới thăng hoa như hòa mình vào sân khấu được.

Tính thẩm mỹ và thiết kế tác động rất nhiều đến việc sản xuất, những chiếc loa nhỏ gọn, tạo  ấn tượng tốt đang trở thành xu hướng trong sản xuất và tiêu dùng hiện nay.

Bass của những chiếc loa thông thường đa phần sẽ không chắc và rối khi nghe, chính vì thế chúng ta cần phải có một chiếc loa cho tiếng bass tách biệt. Tiếng bass quan trọng bởi nhiều lý do, dễ nhận ra nhất đó chính là nhờ bass mà tiếng treble và dải mid được đầy đặn và nội lực hơn.

Nếu như bạn chỉ sử dụng những loa nhỏ, loa vệ tinh chắc chắn bạn sẽ cảm thấy thiếu thiếu gì đó ở những bản nhạc hay bộ phim đang xem, âm thanh trầm sâu, uy lực hay những tiếng nổ hoành tráng, toàn bộ phổ âm của ca khúc hay bộ phim sẽ không thể nào được tái hiện chân thật nếu như không có loa sub.

Việc lựa chọn kích cỡ và công suất loa sub còn phụ thuộc vào không gian phòng, tuy nhiên bình thường một chiếc loa sub lớn hơn sẽ đem đến âm bass dày dặn hơn dù chỉ vặn nhỏ volume và trong không gian phòng nhỏ

*Vị trí đặt: Mặc dù tiếng bass sâu do loa sub đem lại không có hướng âm (không giống như loa bookshelf hay loa đứng), không có nghĩa là bạn sẽ giấu loa sub đi hoặc đặt ở một góc trong nhà, bạn sẽ phải ngạc nhiên về sự khác biệt vị trí đặt loa và lượng âm thanh mà loa sub đem đến.

*Thêm loa sub: Có một cách vẫn được sử dụng đó là thêm một loa sub nữa vào hệ thống. Cho ví dụ: Hệ thống xem phim 7.2, với 2 loa sub riêng biệt bạn có thể tạo nên hiệu ứng âm thanh cực kỳ tuyệt vời. Mục đích là tạo nên tiếng bass hay, chứ không phải là tạo ra nhiều bass. Vị trí đặt là rất quan trọng, hãy dành chút thời gian để tìm vị trí đặt thích hợp bạn sẽ tạo nên sự khác biệt chất lượng âm thanh của cả hệ thống. Có nhiều loa sub trong phòng sẽ đem đến sự cân bằng âm sắc trong phòng tốt hơn, tuy nhiên nó sẽ chiếm khá nhiều không gian phòng bạn

Một loa sub tốt luôn sẽ có chất âm trầm rất tinh tế, khác biệt rất nhẹ nhàng chứ không rạch ròi gay gắt như những loa sub kém chất lượng. Để chọn được loa sub ưng ý, bạn hãy tập luyện cho đôi tai, xem các review bài báo hay, lựa chọn nơi bán uy tín và trải nghiệm sản phẩm thực tế.

Nguồn: AD Audio

CHỌN VỊ TRÍ TỐI ƯU
Tiếng trầm không định hướng của loa sub không đồng nghĩa với việc người chơi có thể đặt bất kỳ đâu trong phòng nghe đều cho kết quả tương đương. Chọn được điểm đặt loa sub phù hợp có thể tạo nên sự khác biệt rõ ràng trong màn trình diễn âm trầm của loa. Nhiều người chọn giải pháp khá tiện lợi là đặt loa sub vào góc phòng, bởi theo cách này tiếng bass sẽ dày và lớn nhất. Nhưng việc đặt loa sub ở vị trí đó sẽ không cho âm bass chi tiết.

Với loa sub nhỏ (đường kính dưới 20cm), vị trí tốt nhất là đặt trước cặp loa chính khoảng 0,9-1,2m. Việc đặt loa sub quá xa loa chính khó mang lại cảm giác âm bass được tạo ra từ hệ thống loa chính. Trong quá trình định vị loa sub, người chơi nên vặn âm lượng lớn để có thể tìm ra điểm nào cho âm bass lớn, nhưng vẫn giàu chi tiết nhất.

Người chơi nên chọn ra một số điểm đặt loa khả quan nhất và sử dụng CD thử có nhiều âm trầm sâu, chơi lặp lại đoạn nhạc nhiều âm bass đó trong quá trình đảo loa sub qua các vị trí khác nhau trong phòng nghe. Mục đích của quá trình này nhằm tìm ra vị trí mà ở đó loa sub tái tạo âm bass sâu nhất, nhưng vẫn giữ được sự cân đối với dải trầm và trung trầm.

Trong một số trường hợp, sau khi đã kê đặt ở nhiều vị trí mà âm bass vẫn không chi tiết như mong muốn, người chơi có thể cân nhắc giải pháp sau: nhấc ghế nghe ra khỏi vị trí và đặt loa sub vào đó, bật một bộ phim hoặc bản nhạc có nhiều âm bass với âm lượng lớn. Tiếp theo, hãy đi quanh phòng đến điểm mà người chơi muốn đặt loa tại đó nhất (theo chủ quan). Cuối cùng là di chuyển loa sub trên đường thẳng từ vị trí ngồi nghe đến điểm đó. Khi dịch chuyển loa, hãy lắng nghe để xác định vị trí mà loa bass có thể cho chất âm mạnh mẽ và chi tiết nhất, rồi cố định loa tại đó.

ĐẦU NỐI VÀ CÂN CHỈNH
Thông thường phía sau loa subwoofer có khá nhiều nút chỉnh, lỗ cắm với đủ loại thông số. Sự bố trí này có thể khiến người “ngoại đạo” với audio bối rối trong giây lát. Song nếu quan sát kỹ có thể thấy các chức năng khá rõ ràng và đơn giản. Cách đấu đơn giản và hiệu quả nhất là nối dây tín hiệu từ ampli/preampli đến đường “Sub in” phía sau loa sub (hoặc trên một số loa sub đề là LFE/Direct/Bypass…)

Tiếp theo, đẩy núm chỉnh điểm cắt tần lên mức cao nhất. Ở một số dòng loa sub cho phép thay đổi dải tần ở khoảng rất rộng từ 40Hz đến 200Hz. Người chơi cần nghiên cứu kỹ các thông số kỹ thuật của cặp loa chính và loa sub. Một cách ước lượng tương đối để lựa chọn mức cắt tần trên loa sub sao cho phù hợp với loa chính như sau: Ngưỡng 150-200 Hz khi loa chính có đường kính loa bass 5-8cm; Ngưỡng 80Hz hoặc 100Hz với loa chính có đường kính loa bass 10-13cm; Ngưỡng 60Hz hoặc 80Hz với loa bookshelf cỡ lớn hoặc loa cột thanh mảnh.Việc chọn điểm cắt tần rất quan trọng, bởi đây là một trong những yếu tố quyết định đến sự phối hợp hài hòa giữa loa sub và cặp loa chính, cần cân chỉnh sao cho người nghe không nhận biết được sự thiếu hụt hoặc chồng chéo tần số giữa hai loại loa này.

Nút chỉnh pha (phase) cũng là một trong những nút điều chỉnh quan trọng trên loa sub, bởi loa sub và loa chính của hệ thống chỉ có thể “hát hay” khi chúng đồng pha – đồng nghĩa với việc các loa woofers của của cặp loa chính và loa subwoofer chuyển động ra/vào đồng thời. Để kiểm tra các loa có hoạt động đồng pha với nhau không, hãy bật nhạc thật lớn với phần mềm có nhiều âm bass và lắng nghe ở “điểm ngọt” trong khoảng một phút. Đồng thời, bố trí người ngồi chỉnh nhẹ nút chỉnh pha 0/180 tại chỗ đặt loa sub. Điểm chuấn là khi người nghe nhận thấy tại đó hệ thống cho nhiều âm bass nhất. Trong trường hợp người nghe không cảm thấy sự khác biệt khi chỉnh ở bất kỳ điểm nào từ 0 đến 180, hãy để nút ở vị trí 0.

Bước cuối cùng là điều chỉnh âm lượng của sub. Một số người “nghiện” âm bass (bass treak) có thể đẩy tiếng sub lớn hơn một chút so với mức âm lượng chung của hệ thống loa chính. Khi đó, hệ thống sẽ mất đi sự cân bằng về các dải tần và thiên về âm bass. Với những người ưa sự hài hòa, âm lượng của lao sub sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với âm lượng của cặp loa chính. Trong trường hợp này, âm thanh của hệ thống có thể đạt đến sự cân bằng và hài hòa nhất. Nếu muốn điều chỉnh tuyệt đối chính xác, người chơi cần đến sự hỗ trợ của dụng cụ đo âm lượng chuyên nghiệp trong các phòng thu hoặc phòng thí nghiệm.

Nguồn: Sài Gòn HD 

Âm trầm (Bass) là gì: Trong âm nhạc tiếng Bass là dãy âm tần dễ nhận biết nhất nhưng cũng thường bị đánh giá sai nhiều nhất, bao gồm 3 loại bass sau đây:

+ Bass sâu (Deep Bass) ta sẽ hay gặp từ này trên vỏ hộp khi mua tai nghe có Bass tốt.

+ Bass trung (Midbass).

+ Bass cao (Upper Bass).

Nhiều người vẫn hay lầm tưởng rằng tiếng Bass càng nhiều, càng hùng hồn là Bass hay. Tuy nhiên thực tế hoàn toàn trái ngược, Bass nhiều và mạnh mẽ chưa hẳn đã hay.

Chúng ta nghe âm Bass là để cảm nhận cái hay, nét tinh tế và chất lượng chứ không đơn thuần chỉ nghe số lượng nhiều ít của Bass bởi tiếng Bass khi được tái tạo trung thực sẽ mang đến cho âm nhạc rất nhiều màu sắc và cảm xúc.

Tiếng Bass là cái sườn của giai điệu và nhịp điệu trong âm nhạc.Nhưng không may, rất khó để tái tạo hoàn hảo dãy âm tần này bởi vì tiếng Bass phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như: Phòng nghe, Ampli, Loa, Dây truyền dẫn tín hiệu  thậm chí cả nguồn phát nhạc.

– Thuật ngữ phổ biến khi ta nghe và mô tả âm bass hay: sâu, căng, tròn, êm, chặt chẽ, chính xác, nhanh, có lực.

– Thuật ngữ phổ biến khi ta nghe và mô tả âm bass dở: ù, nặng nề, mỏng, ngắn, chậm chạp, thiếu lực.

Những thuật ngữ vừa nói trên là sự cô đọng lại với đôi tai mỗi người, nó mang tính trừu tượng và cực kỳ miên man không thể diễn tả được 1 cách chính xác nhất.

Nếu âm Treble là da, âm trung là thịt thì âm Bass chính là bộ xương cho khuôn mẫu hoàn hảo đó, xương tốt khi xương có tủy.

Âm trung (Mid) là gì: Nói 1 cách máy móc nhưng dễ hiểu nhất thì âm trung chính là giọng hát của ca sĩ (vocal), từ ngàn xưa đã tồn tại âm mid: tiếng nói của con người, tiếng lào xào của lá cây và tiếng kêu của muông thú… Điều thú vị mà hiếm khi những người nghe nhạc quan tâm đó là hầu hết năng lượng của âm nhạc đều tập trung ở tiếng Mid và đôi tai của con người cũng cực kỳ nhạy cảm với âm này, bạn có công nhận rằng tiếng gió thổi đôi tai bạn cảm nhận rất tốt không. Nhiều bạn khi đến đây sẽ đặt câu hỏi “trong các bản hòa tấu thì đâu sẽ là âm Mid”.

Câu trả lời đó là độ nhuyễn của nhạc cụ, độ nhuyễn này không phải là âm thanh ta nghe được khi các nhạc cụ trình diễn mà là cái nền tổng quát khi chúng phối hợp với nhau.

Ví dụ sau đây sẽ chỉ rõ cho chúng ta cách cảm nhận “màu sắc” tiếng Mid: Khi ta nắm bàn tay lại tạo thành hình dáng như một chiếc cốc, sau đó đặt tay lên miệng và thử hát một đoạn nhạc, vừa hát vừa đóng và mở bàn tay. Lúc này ta sẽ có cảm giác giọng hát của mình có sự thay đổi, lúc to lúc nhỏ, khi lên cao khi xuống thấp (về cường độ và tần số), sự biến đổi này được gọi là “Màu Sắc” của tiếng Mid.

– Thuật ngữ phổ biến khi ta nghe và mô tả âm trung hay: ngọt, mượt, đầy đặn.

– Thuật ngữ phổ biến khi ta nghe và mô tả âm trung dở: khô, thô.

+ Âm mid hay (đạt tiêu chuẩn) là khi người nghe có cảm giác âm tần này rõ ràng, ấm, dễ chịu… Một nhà đánh giá thiết bị âm nhạc nôi tiếng (quên tên rồi) đã từng phát biểu: Không có tiếng Mid âm nhạc không là gì cả.

Âm Cao (treble) là gì: Định nghĩa máy móc, ngắn gọn và xúc tích thì âm Treble là tiếng “leng keng của kim loại” hay với chất giọng của con người: có giọng trầm (ồm ồm), giọng bình thường, nhẹ nhàng (đi vào lòng người). Và cuối cùng là giọng thánh thót hoặc chua, hoặc hét (thì đây là Treble) tức là âm thanh có âm tần cao!

Tiếng Treble được cho là nền tảng tạo ra chất lượng âm thanh hay, điểm nhấn của 1 bản nhạc hoặc 1 ca khúc. Nếu Bass là dẫn dắt, Mid là hài hòa thì tất cả 2 âm trên sẽ làm nền cho Treble biểu diễn. Điều này quan trọng đến nỗi nhiều thiết bị âm nhạc đắt tiền, cao cấp nhưng vẫn bị cho là tầm thường vì thể hiện âm Treble không xuất sắc.

– Thuật ngữ phổ biến khi ta nghe và mô tả âm Treble hay: trong, sáng, mượt, ngọt, êm, mịn, nhẹ, dịu… 1 số người cảm nhận rằng khi Treble quá mượt thì sẽ cho ta cảm giác ướt át, ủy mị (tức là yếu đuối), nhưng với quan điểm của cá nhân tôi đó mới là âm Treble đỉnh cao, 1 thứ gì đó gọi là “Phiêu”. Một âm tần cao biểu diễn mượt mà đến mức yếu đuối đó mới là chất riêng!

– Thuật ngữ phổ biến khi ta nghe và mô tả âm Treble dở: chói, khô, cứng.

Nguồn Cơn Bão Số