ATC - 35 năm thành công nhờ nền tảng công nghệ

HFVN - Cuối thập niên 70, trào lưu hi-fi đã lên tới đỉnh điểm, đặc biệt là tại nước Anh, nơi được coi là cái nôi sản sinh ra các thiết bị audio chất lượng và giàu cá tính. Không dễ gì để một thương hiệu mới tìm được chỗ đứng trên thị trường khó tính và đầy rẫy những tên tuổi lừng danh. William Woodman hiểu rõ điều này. Ông cho rằng để thành công thì phải làm một điều gì đó thật khác lạ và phải dựa trên nền tảng chuyên sâu về kỹ thuật, với những cải tiến mới cả về thiết kế lẫn vật liệu chế tạo loa. Năm 1974, công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất loa mang tên ATC chính thức ra đời, đặt trụ sở tại vùng Gloucestershire của nước Anh, với mục tiêu đưa ra thị trường những sản phẩm tốt nhất trong tầm giá. William Woodman vừa là kỹ sư trưởng, vừa là giám đốc điều hành của ATC.
Vốn là một kỹ sư được đào tạo bài bản về âm học, lại khá rành nhạc lý và là một nhạc công chơi piano có hạng, William Woodman luôn cảm thấy không thỏa mãn với chất lượng âm thanh của các sản phẩm loa đang có trên thị trường. Ông cho rằng cả 2 trường phái loa monitor (phục vụ các phòng thu âm) và loa hi-fi (phục vụ nhu cầu nghe nhạc gia đình) đều có những nhược điểm. Các cặp loa hi-fi loại tốt thường có sân khấu âm thanh rộng mở, chất âm mượt mà, độ méo thấp, song lại có nhiều hạn chế về dải động. Trong khi đó các cặp loa monitor vốn được sinh ra để phục vụ quá trình tái tạo âm thanh trong phòng thu, thường có đáp tần rộng và có dải động rất cao, nhằm giúp các kỹ sư âm thanh dễ dàng phát hiện ra những nhược điểm của bản thu âm. Tuy nhiên, loa monitor nghe lâu lại rất mệt. Từ đó, Woodman muốn sản xuất ra những cặp loa kết hợp những đặc tính tốt nhất của cả loa monitor và loa hi-fi, nghĩa là vừa giữ được chất âm mượt mà, vừa có dải tần rộng và độ động cao. Một điều nữa mà Woodman quan tâm là làm thế nào để những cặp loa mình sản xuất ra có được không gian âm thanh thật rộng song lại phải đảm bảo khả năng trình diễn chính xác. Điều này là tương đối khó đối với các nhà thiết kế loa, bởi phải giải quyết bài toán đồng pha giữa sóng âm truyền trực tiếp tới tai người nghe với các sóng âm thanh phản xạ đa hướng từ các bức tường, trần, sàn của phòng nghe.
Với quan điểm thiết kế tương đối cầu toàn và giàu tham vọng, William Woodman và các đồng sự đã liên tục có những sáng chế cách tân về mặt kỹ thuật và cho ra lò những sản phẩm loa có bề ngoài dung dị nhưng âm thanh thật đặc biệt. ATC đã nhanh chóng khẳng định chỗ đứng trên thị trường và trở thành một đối thủ đáng gờm của các hãng sản xuất loa có tên tuổi.

Bí quyết thành công của ATC không gì khác ngoài từ "công nghệ". William Woodman không đi theo lối mòn của nhiều nhà sản xuất khác như thêm thắt một vài chi tiết ở vị trí này, vị trí khác, rồi tô vẽ bằng những chiêu marketing như những bí quyết công nghệ. Ông tập trung khám phá ra những yếu điểm trong công nghệ sản xuất loa rồi tìm cách giải quyết bằng phương pháp riêng của ATC. Sau đây chúng ta thử tìm hiểu một số bí quyết chính trong quy trình sản xuất loa của hãng ATC.
Đầu tiên là về công đoạn làm driver. Woodman nhận thấy rằng việc sử dụng cuộn dây động (voice coil) quá dài sẽ làm ảnh hưởng tới sự tuyến tính của loa do trong quá trình hoạt động do có những thời điểm cuộn dây dao động vượt ra ngoài vùng từ trường của nam châm. Ông đã rút ngắn độ dài của voice coil, sử dụng dây đồng loại dẹt để quấn cuộn dây nhằm tăng khả năng chịu đựng dòng và bố trí lại kết cấu bên trong sao cho cuộn dây luôn dao động trong vùng từ trường nam châm. Tiếp đó là những cải tiến về nhện loa. Nhện loa có tác dụng "treo" cuộn dây và màng loa, cố định cuộn dây ở vị trí chính giữa của nam châm theo trục dọc. Nếu nhện loa không tốt sẽ làm cho voice coil dao động lệch ra ngoài trục chính khi được loa được cấp năng lượng lớn và tức thời, như trong trường hợp tái hiện âm thanh của bộ trống. Các kỹ sư của hãng ATC đã sử dụng loại vật liệu có đặc tính bền chắc để làm nhện loa, giúp cho cone loa không bị dao động lệch trục.

Một vấn đề nữa cũng được Woodman và các đồng sự tập trung xử lý, đó chính là cải tiến vật liệu và cấu trúc của nam châm loa. Những hiệu ứng vật lý phát sinh trong quá trình tương tác giữa nam châm loa và cuộn dây động, như hiện tượng từ trễ, từ dư, dòng Fu -cô chính là các tác nhân gây ra sự bất tuyến tính trong vận hành của cuộn dây loa cũng như màng loa. Đặc biệt là tác động của dòng điện cảm ứng Fu-cô có ảnh hưởng rất nghiêm trọng, bởi nó tạo ra một cảm ứng từ có từ thông ngược lại với sự biến thiên của từ thông đã tạo ra nó, làm gia tăng méo hài bậc 3 vốn là tác nhân gây ra những âm thanh gắt, khó chịu. Dòng Fucô cũng làm tăng nhiệt độ của cuộn dây, đồng nghĩa luôn với việc tăng trở kháng và tiêu tốn năng lượng.
Sau 2 năm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, năm 1996 ATC cho ra mắt công nghệ SLMM, viết tắt của cụm từ "vật liệu từ siêu tuyến tính". SLMM một loại vật chất đặc biệt, có độ từ thẩm cao nhưng lại không có tính chất dẫn điện. ATC sử dụng 2 lớp SLMM để bọc bên ngoài vật liệu sắt từ, nhất là ở các vị trí tiếp giáp với cuộn dây loa. Các lớp SLMM này cho phép từ trường cảm ứng của lõi nam châm đi qua để nạp năng lượng cho cuộn dây loa, song nó lại có tác dụng chặn đứng dòng Fucô. Ngoài ra, các kỹ sư của ATC còn làm thêm một vòng khuyên SLMM nằm ở vị trí chính gữa của nam châm, ôm rất khít cuộn dây nhằm tăng tác dụng triệt tiêu dòng Fucô. Nhờ những cải tiến này mà các hiệu ứng vật lý có hại bị triệt tiêu đáng kể, giúp cho các driver của ATC có một chất âm đặc biệt, nhất là về độ chi tiết và khả năng kiểm soát tiếng bass. Qua đo đạc cho thấy méo hài bậc 3 qua xử lý với vật liệu SLMM đã giảm từ 10 tới 15 đề xi ben(dB).

Về vật liệu làm màng loa, nhận thức được đây là yếu tố quan trọng tạo ra chất âm của loa, ATC cũng có những giải pháp xử lý thật độc đáo. Thông thường, các vật liệu làm màng loa có kết cấu bề mặt càng mỏng, nhẹ thì sẽ làm cho âm thanh càng có độ chi tiết cao, nhưng nhược điểm của màng loa loại này là khi có sóng âm phản xạ đập ngược trở lại thì nó sẽ bị rung chấn, tạo nên dao động ngoài ý muốn, làm cho âm thanh có cảm giác bị méo và hơi màu mè. Ngược lại, màng loa có kết cấu càng rắn chắc thì âm thanh càng có độ chính xác cao, nhưng độ nhạy của loa lại giảm đáng kể. Giải pháp xử lý của ATC sử dụng loại màng loa bằng sợi rất mỏng và nhẹ nhưng kết cấu màng loa thành 2 lớp kiểu sandwich, ở giữa là một lớp vật liệu nhằm gia cố, chống rung cho màng loa. Kết cấu này giúp cho màng loa vừa có dao động đáp ứng tốt, tức thời với những tín hiệu đầu vào đưa vào voicoil, vừa có tác dụng chống lại những tác động phụ của sóng âm phản xạ ngược trở lại vào bề mặt trước và sau của màng loa. Nhờ vậy mà âm thanh được kiểm soát tốt, độ méo thấp và độ động cao.
Để giải quyết vấn đề không gian âm thanh, Woodman cho rằng cốt lõi vấn đề là xử lý sự bất cân bằng giữa âm thanh được truyền trực tiếp từ màng loa tới tai người nghe và âm thanh phản xạ từ các bức tường, trần, sàn của phòng nghe. Âm thanh trực tiếp cho người nghe cảm nhận chính xác về các chi tiết của bản thu gốc, trong khi âm thanh phản xạ lại tạo cho người nghe cảm nhận về không gian và chiều sâu của sân khấu âm thanh. Một đôi loa tốt, tạo ra hiệu ứng stereo hoàn hảo là phải đảm bảo tất cả sóng âm thanh được truyền tới người nghe cho dù trực tiếp hay gián tiếp, đều phải đồng pha. ATC đặt mục tiêu duy trì được đáp tuyến tần số tương đối phẳng ở dải tần lên tới 10 KHz trong diện nghe 160o theo chiều ngang và 40o theo chiều thẳng đứng tính từ tâm loa. Công nghệ SDMD (Soft Dome Midrange Driver) được ứng dụng để giải quyết bài toán này. Loa trung dome mềm chính là dấu ấn lớn nhất của ATC và được một số chuyên gia về loa hàng đầu đánh giá là loại loa trung tốt nhất. Loa soft dome này được làm hoàn toàn thủ công, có tới 2 nhện loa và bên ngoài có vành hướng âm nhằm tăng diện tán xạ của âm thanh. Với loa trung và loa cao (tweeter) được làm theo công nghệ soft dome, không gian âm thanh của các sản phẩm loa ATC được cải thiện đáng kể. Khả năng tương tác với phòng nghe của loa ATC cũng thật hoàn hảo.

Kết cấu thùng loa của các sản phẩm ATC trông rất đơn giản, kiểu thùng vuông truyền thống, dạng monitor. Với các đôi loa loại nhỏ như SMC20, thùng loa được làm bằng hợp kim nhôm và không có lỗ thông hơi. Còn với các đôi loa lớn, thùng được làm bằng một loại gỗ MDF đặc biệt, bọc vernir cả mặt ngoài lẫn mặt trong và có lỗ thông hơi. Các thùng loa của ATC đều được gia cố chống rung và tiêu âm bên trong khá kỹ lưỡng. Ngoài các dạng thùng loa truyền thống thì ATC còn nhận đặt hàng thiết kế các kiểu thùng với kiểu dáng do khách hàng yêu cầu. Các serries loa ATC có ký tự ASL là loa chủ động, đã tích hợp sẵn một ampli 2 kênh mosfet class AB công suất tương đối lớn nằm bên trong.
Kết tinh của những bí quyết công nghệ độc đáo, các sản phẩm loa của ATC được dân phòng thu cũng như dân sành nghe nhạc trên khắp thế giới đánh giá rất cao. Đặc biệt, trong lĩnh vực thu âm, các sản phẩm loa của được sử dụng tại hơn 1000 phòng thu lớn trên toàn thế giới, trong đó có các địa chỉ lừng danh như các phòng chế tạo đĩa Master của Sony, Pioneer, Paramount Picture, Warner Bross, Telarc, BBC, nhà hát Opera Sydney, nhà hát Opera London... Trong lĩnh vực âm thanh gia đình, loa ATC chiếm lĩnh một thị phần đáng kể trong phân khúc thị trường loa cao cấp dành cho những dân chơi sành nghe và khó tính.
Các sản phẩm loa ATC cho dù từ dòng bình dân tới dòng cao cấp nhất đều hội tụ những phẩm chất đặc biệt, đó là khả năng trình diễn chính xác, không gian và độ động tuyệt vời. Với loa ATC, không nhất thiết bạn phải mua cặp loa lớn, đắt tiền mà chỉ cần mua những sản phẩm thuộc dòng entry level như SCM7, SCM11 hay SCM20, bởi theo quan điểm của William Woodman, loa to chỉ kêu to hơn chứ không hẳn là kêu hay hơn loa nhỏ.
Tuy nhiên, một điều cần lưu ý, đối tác của cặp loa này phải là một ampli công suất tương đối lớn thì mới có thể phát huy hết các đặc tính ưu việt về sự chi tiết, không gian cũng như độ động của nó.
Thiên Bảo
![]()
| Nhận xét |
|
|
|
|
|
| < Lùi | Tiếp theo > |
|---|
- 28/02/2011 16:43 - Giải mã thành công thương hiệu Wadia
- 12/02/2011 15:14 - Thiel – Tên gọi một huyền thoại
- 23/01/2011 00:00 - PMC - Bức tranh chân thật
- 06/01/2011 00:00 - Ferguson Hill – Tác phẩm nghệ thuật biết hát
- 24/12/2010 16:50 - Audio Analogue – Ngọt ngào âm hưởng Italia
- 03/12/2010 17:02 - Denon - 100 năm lịch sử
- 27/11/2010 15:34 - Toàn cảnh Arcam
- 25/11/2010 14:10 - Usher Audio - Đông Tây hòa hợp
- 10/11/2010 11:38 - Isophon - Đường thành công không trải hoa hồng
- 14/10/2010 15:42 - Soulution Audio – Khẳng định đẳng cấp Swiss Made
| Những câu chuyện thú vị về tên gọi của loa Hi-End 21/06/2012 | Nguyễn An Tường Vi HFVN - Dù không liên can đến chất lượng âm thanh, nhưng đặt tên cho sản phẩm cũng là một trong những ưu tiên hàng đầu của các nhà sản xuất. Đằng sau những tên gọi (model) hay kiểu dáng thiết kế của từng mẫu loa đều ẩn chứa câu chuyện thú vị về một nhân vật lịch sử, một nền văn hóa. Để cùng quý độc g [ ... ] |
Dàn âm thanh giá hơn 62 nghìn USD 16/06/2012 | Sohoa HFVN - Dàn âm thanh Vilner lấy cảm hứng từ không gian nội thất siêu xe triệu đô Concept One với thiết kế "độc nhất vô nhị" cho từng khách hàng. |
| Marten Design – Thế lực mới vùng Bắc Âu 12/06/2012 | Quang Nhân - NNVN HFVN - Với ước mơ đưa Hi-End Thụy Điển đến khắp mọi nơi trên thế giới, nhà sản xuất Hi-End trẻ tuổi Marten Design chế tạo ra những sản phẩm loa con màng gốm và màng kim cương. “Tốt nhất ở nhiều mức giá” là triết lý sản xuất của Marten design. |
[Vòng quanh thế giới] Các đảo quốc Hi-End 05/06/2012 | Nhân Trần HFVN - Đã cùng bạn đọc đi hết một vòng thế giới Hi-End. Hành trình nào rồi cũng phải tới đích và điềm đến cuối cùng là các đảo quốc Hi-End |
| [Vòng quanh thế giới] Hi-end Bắc Mỹ 03/06/2012 | Nhân Trần HFVN – Mời bạn đọc tiếp tục cuộc hành trình “Hi-End vòng quanh thế giới”. Số này chúng ta đến với Bắc Mỹ, “Miền đất hứa” một thời với hai quốc gia lớn mới chỉ hơn 200 năm lịch sử. |
[Vòng quanh thế giới] Hi-end Cựu lục địa 02/06/2012 | Quang Nhân HFVN - Mời bạn đọc cùng chúng tôi thực hiện chuyến hành trình Hi-end qua năm châu. Kỳ này, chúng ta đến với Trung Âu, cái nôi của nền văn minh Tây Phương, vùng đất rất nhiều biến động, có văn hóa đa dạng và dĩ nhiên cả phong cách Hi-End cũng muôn màu muôn vẻ. |
Show trong nước ::
» Việt Nam Hi-End Show 2010
HFVN - Việt Nam Hi-end Show xuất hiện kể từ năm 2008 đã trở thành một sự kiện quan trọng và được chú ý nhất trong năm đối với báo giới chuyên ngành audio, nghe nhìn và đặc biệt là những người yêu âm nhạc... [Xem chi tiết]
» Hà Nội Audio Visual Show 2010
HFVN - Triển lãm năm nay ở Hà Nội tuy quy mô không quá lớn nhưng đã tập trung được rất nhiều nhà phân phối trong nước và các hãng sản xuất âm thanh có tiếng trên thế giới, cũng như các... [Xem chi tiết]
Show quốc tế ::
» Hongkong Hi-end Show 2010
HFVN - Đến hẹn lại lên, những ngày đầu tháng 8 là thời điểm mà các audiophiles Việt Nam nói riêng và châu Á nói chung có cơ hội thưởng thức những tuyệt tác âm thanh tại trung tâm hội nghị triển lãm Hong Kong... [Xem chi tiết]
» Quảng Châu Hi-end Show 2010
HFVN - Là một trong những triển lãm hi-end lâu đời, Quảng Châu Hi-end Show lần thứ 14 vừa diễn ra vào các ngày từ 16 đến 18 tháng 07 tại trung tâm hội nghị triển lãm quốc tế Baiyun International... [Xem chi tiết]






