Tương lai của khuếch đại
HFVN - Hiện nay, lĩnh vực audio đã chứng kiến nhiều thay đổi quan trọng mà con người không thể hình dung được tại thời điểm đĩa CD ra đời cách đây hơn 3 thập kỷ. Trong đó, chúng ta không thể không nhắc đến những thay đổi đáng ghi nhận trong các bộ khuếch đại. Một câu hỏi đặt ra là tương lai của khuếch đại sẽ như thế nào?
BỘ PHẬN TIỀN KHUẾCH ĐẠI
Với sự gia tăng không ngừng của nhạc số, một nhóm nhỏ audiophile bắt đầu đưa ra những đòi hỏi mới cho ampli. Không yêu cầu các đầu vào phono cho đầu đĩa than, các đầu vào cho máy thu FM và mạch điện analog, khả năng nén số tích hợp và lựa chọn nguồn tín hiệu tìm thấy trên nhiều thiết bị nguồn âm thanh có thể thay thế pream. Về lý thuyết, những hệ thống nén số thường sử dụng quá trình giảm bit mà trong nhiều trường hợp sẽ làm suy giảm bit mà trong nhiều trường hợp sẽ làm suy giảm chất lượng tín hiệu có thể nghe được ở âm lượng nhỏ.
Tuy nhiên, bộ giải mã DAC với chức năng pream tích hợp (hoặc pream với DAC tích hợp) là sản phẩm hoàn toàn khác. Nhiều thiết bị đã thực hiện quá trình giải mã số - tương tự trước khi chuyển đến tầng pream tương thượng thông thường. Điều đó có nghĩa: dù DAC và pream chia sẻ cùng thân máy, nhưng hai thành phần này khác nhau. Việc giảm âm lượng không làm tổn hại đến chất lượng âm thanh.
Một thay đổi khác trong thời điểm gần đây là cắt bỏ tầng phono ở thiết kế pream. Đồng thời, sự xuất hiện của bộ điều khiển từ xa là thành phần không thể thiếu. Tầng phono rời ngày càng phổ biến do các audiophile không muốn trả tiền cho tầng phono khi họ không nghe nhạc bằng đĩa than. Thậm chí, họ còn cho rằng: pream sẽ cho âm thanh tốt hơn nếu không gắn thêm tầng phono. Người hâm một của vinyl cũng lý luận tương tự: phono rời thực hiện nhiệm vụ hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, nhiều công ty đang xây dựng chức năng hiệu chỉnh phòng nghe bằng việc ứng dụng công nghệ xử lý tín hiệu số DSP (Digital Signal Proccessing) cải tiến vào am-pli của họ để loại bỏ tối đa ảnh hưởng của phòng nghe đến chất lượng âm thanh của hệ thống. Dù ở thời điểm hiện tại, chức năng hiệu chỉnh phòng nghe chỉ được quan tâm ở mức độ vừa phải, nhưng trong tương lai sẽ trở nên phổ biến.
Xa hơn, pream của tương lai sẽ như thế nào? Rất có thể pream sẽ quay về với tính năng phân loại ban đầu như ampli điều khiển nhưng thông qua cách thể hiện hoàn toàn mới. Pream có thể đóng vai trò như bộ điều khiển cho các nguồn âm nhạc được nối mạng tương tác với các phần mềm âm nhạc trong máy chủ tại gia đình, cũng như truy cập internet và khám phá các nguồn nhạc trực tuyến online, radio online hoặc radio vệ tinh… Điều đó có nghĩa pream với một màn hình sẽ vận hành kho dữ liệu không lồ (các bìa đĩa CD và nhiều thông tin chi tiết liên quan) với quá trình xử lý kỹ thuật số vô cùng “thành thạo” ở trong vỏ máy để mang đến màn trình diễn tốt nhất ở mọi thể loại âm nhạc. Hiện nay, pream đã sẵn sàng được sử dụng như một hub trong mạng lướng đa phòng. Nhưng một số pream của tương lai sẽ tương tác với hệ thống audio và audio-video tas5i gia ở mức độ sâu hơn.
BỘ PHẬN KHUẾCH ĐẠI
Trong nhiều năm qua, ampli công suất đã chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong tư duy với thiết kế điện áp thấp song hành cùng mạch bán dẫn. Sự xung đột về ý tưởng cho thấy không có dấu hiệu nào của sự thay đổi và khoảng cách như rộng thêm. Thị trường cũng xuất hiện ngày càng nhiều ampli điện áp thấp và thiết kế triod single-ended. Hơn nửa thập kỷ gần đây, Bryston và Krell đã giới thiệu nhiều khối ampli công suất mono có thể tạo ra công suất 1kW. Những thiết kế khác nhau này không hấp dẫn cùng đối tượng khách hàng hoặc không giống với các thiết kế loa quen thuộc. Nhưng cả hai đều có thể trình diễn những tính năng xuất sắc.
Với các ampli cỡ lớn, vấn đề môi trường cũng gây nên nhiều tranh cãi. Audio Research và Cambridge Audio đã ký kết với các đối tác EnergyStar và mong đợi những hãng khác cũng làm như vậy. Ngoài ra, pháp luật tại một số khu vực có thể buộc các nhà sản xuất phải thay đổi thiết kế sản phẩm theo lộ trình. Châu Âu đã chính thức cấm bán sản phẩm sử dụng chì để hàn trong các thành phần điện tử từ giữa năm 2006. Trong khi dường như không có cơ quan nào gây phiền phức để đưa ampli đèn điện tử hoa75c ampli class A cực nóng ra khỏi vòng pháp luật. Nhiều nhãn hiệu cũng tăng cường triển khai những thiết kế hiệu quả hơn trên cơ sở thân thiện môi trường. Điều đó có thể ảnh hưởng tích cức đến quyết định mua sắm của các audiophile trong tương lai.
Thiết kế ampli được phân tành các hạng (class). Ampli class A đưa tất cả tín hiệu thông qua đầu ra hoặc cụm đầu ra. Nhờ đó, am-pli đỡ phức tạp hơn, hoàn toàn tách biệt khỏi hiện tượng méo tại điểm cắt tần số và cho âm thanh tốt hơn. Nhưng class A mất ít nhất một nửa công suất của bản thân nó và khiến ampli rất nóng khi hoạt động. Class B (mạch kéo đẩy “push-pull”) sử dụng hai cụm đầu ra. Mỗi cụm cho một nửa chu kỳ sóng đầu vào. Ampli class B hiệu quả hơn đáng kể. Một phiên bản khác là class AB. Đến nay, nhiều bộ ampli đỉnh cao thế giới vẫn sử dụng một trong hai loại class trên.
Class D (thường được hiểu sai là ampli số) ban đầu như bộ khuếch đại điều khiển động cơ. Nó chuyển tín hiệu thành các xung đầu ra điện áp cao, thường gấp 10 lần tần số cao nhất của tín hiệu đầu vào. Điều đó cho phép tạo ra mpli có hiệu suất cực cao và lượng nhiệt bức xạ qua thân máy khá thấp. Trong thời gian đầu, class D không được các audio phile hưởng ứng, nhưng dần dà giới chơi nhạc đã thay đổi suy nghĩ. Một số công ty như Micromega và Jeff Rowland đã thành công với thiết kế class D. Nó dường như chứng minh sự thay thế quan trọng của class A và class B trong tương lai. Class D cũng có hai phiên bản là class XD của Cambridge Audio và class ADH của Devialet. Class XD làm việc ở trong chế độ class A ở các mức thấp và trong chế độ class B ở những mức còn lại. Nhưng không giống như class AB thông thường, ampli không hoạt động ớ mức 0V. Class ADH thực chất gồm ampli class A cỡ nhỏ nằm trên thiết kế class D công suất mạnh mẽ hơn. Ưu thế của ampli class D là có thể lắp vừa vặn bên trong thân vỏ kích thước khiêm tốn và có thể tạo ra xu hướng mới cho ampli trong nhiều năm tới. Nhưng bộ ampli sia6u công suất đồ sộ trong mỗi phòng nghe sẽ được thay thế tốt hơn bởi những thiết kế nhỏ hơn và thanh lịch hơn, nhưng có mức công suất tương đương.
Điều này cũng cho thấy sự thay đổi trong cách đấu dây cáp của hệ thống âm thanh. Theo truyền thống, các audiophile (nhất là audiophile tại Mỹ) thường sử dụng dây kết nối (interconnector) dài và dây cáp loa khá ngắn. Trở kháng đầu ra của pream và đầu vào của ampli công suất – sử dụng các kết nối cân bằng – đã phản ánh yêu cầu của cách đấu dây trên. Ampli nhỏ, chạy mát hơn có thể đặt gần pream hơn. Loại này thường được các audiophile châu Âu sử dụng với am-pli được vận hành bằng nguồn điện thấp hơn và kích thước của phòng nghe nhỏ hơn.
Nói chung, ampli công suất là thiết bị có đặc tính thay đổi liên tục. Do đó, dự đoán tương lai của thiết bị này thực sự khó khăn. Nếu đèn điện tử vẫn thống trị, chúng có trở thành thiết bị triod single-ended hoặc pentode push-pull hay không? Tương lai sẽ thuộc về thiết kế điện áp cao, điện áp thấp hơn hay tốc độ cao hơn? Liệu sẽ có sự thay đổi về class khi được thúc ép bởi luật pháp hoặc kích thước lớn có thực sự tạo nên vẻ đẹp thẩm mỹ? Trên thực thế, giới chơi hoài nghi tất cả gả định trên và mọi việc sẽ được sáng tỏ sau 5 năm hoặc lâu hơn nữa.
Dân audiophile đang trong thời kỳ vàng son của thiết kế ampli công suất. Vật liệu sử dụng trong cấu trúc của ampli công suất sẽ tốt hơn. Những phán đoán có cơ sở nhất là ampli công suất kế tiếp sẽ nhỏ và mạnh mẽ hơn bậc tiền bối.
Rõ ràng hình khối, thiết kế và cấu trúc của pream và ampli công suất có thể đã thay đổi đáng kể. Nhiều nhà sản xuất cũng đang đi theo hướng này. Nhưng phải khẳng định rằng: thiết kế, chất lượng và sự linh hoạt vẫn là những yếu tố sống còn với tương lai của khuếch đại.
Nam Khánh (Nghe Nhìn Việt Nam)
| < Lùi | Tiếp theo > |
|---|
- 24/02/2012 09:28 - Chơi âm thanh đừng tìm tuyệt đối !
- 05/10/2011 16:31 - Bjorn Bengtsson Phù thủy Nordost - Giải đáp thắc mắc về dây dẫn
- 13/01/2011 06:11 - Để trở thành người nghe giỏi (Phần 5)
- 12/01/2011 06:28 - Để trở thành người nghe giỏi (Phần 4)
- 11/01/2011 14:02 - Để trở thành người nghe giỏi (Phần 3)
- 18/12/2010 12:17 - Tìm hiểu độ nhạy của loa
- 08/07/2010 06:00 - Để trở thành người nghe giỏi (Phần 2)
| Tương lai của khuếch đại 27/01/2011 | Nam Khánh  HFVN - Hiện nay, lĩnh vực audio đã chứng kiến nhiều thay đổi quan trọng mà con người không thể hình dung được tại thời điểm đĩa CD ra đời cách đây hơn 3 thập kỷ. Trong đó, chúng ta không thể không nhắc đến những thay đổi đáng ghi nhận trong các bộ khuếch đại. Một câu hỏi đặt ra là tương lai của khuếch [ ... ] |
Để trở thành người nghe giỏi (Phần 5) 13/01/2011 | Nghe Nhìn Việt Nam 
HFVN - Qua 4 kỳ liên tiếp, chúng tôi đã giới thiệu đến các độc giả những thuật ngữ phổ biến liên quan đến âm thanh của bộ dàn như: âm bass, mid, treble… |
| Để trở thành người nghe giỏi (Phần 4) 12/01/2011 | Nghe Nhìn Việt Nam  HFVN - Ở các kỳ trước, chúng tôi đã chia sẻ với độc giả các khái niệm liên quan đến âm treble và trung âm của hệ thống. Trong số này, chúng tôi sẽ đề cập đến âm bass. Với các cặp loa nói riêng và hệ thống audio nói chung, việc tái tạo âm trầm sao cho tự nhiên là nhiệm vụ khó khăn nhất. Bằng những triết g [ ... ] |
Để trở thành người nghe giỏi (Phần 3) 11/01/2011 | Nghe Nhìn Việt Nam 
HFVN - Tiếp tục nội dung của những kỳ trước, trong số ra tháng này, chúng tôi sẽ giới thiệu đến độc giả về trung âm. |
| Tìm hiểu độ nhạy của loa 18/12/2010 | Việt Toàn  HFVN - Một trong những thông số cơ bản nhưng khá hữu ích khi tham khảo loa là độ nhạy (sensitivity) được đo bằng decibel (dB). Đó là con số chỉ ra loa sẽ kêu to đến mức nào trong một mức điện đầu vào. Độ nhạy có thể đo bằng nhiều cách. Tuy nhiên, ngành công nghiệp audio có một phương pháp tiêu chuẩn chung để đ [ ... ] |
Để trở thành người nghe giỏi (Phần 2) 08/07/2010 | Nghe Nhìn Việt Nam  HFVN - Một trong những khó khăn lớn nhất của nghe thẩm định là tìm ra ngôn từ phù hợp để mô tả những cảm nhận và trải nghiệm trong quá trình nghe. Vốn từ mô tả những phẩm chất âm thanh không chỉ cần thiết trong việc truyền đạt lại những gì nghe được cho người khác mà còn giúp người chơi tự ghi nhận v [ ... ] |
